
Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog
Deel 4Mei ’40 – maart ’41
dr. L. (Loe) de Jong
Na de capitulatie probeerde de bezetter Nederland eerst te winnen in plaats van te breken: het land moest rijp worden gemaakt voor het nationaal-socialisme. Maar al in dit eerste jaar begonnen ook de maatregelen tegen de Joodse Nederlanders – en groeide het verzet, tot aan de Februaristaking toe.
- Oorspronkelijke uitgave
- 1972
- Periode
- mei 1940 – maart 1941
- Omvang
- 992 pagina’s
- Formaat
- epub 3.0
€ 4,99
Over dit deel
Deel 4 behandelt het eerste bezettingsjaar, van de instelling van het burgerlijk bestuur onder Seyss-Inquart tot de Februaristaking van 1941.
Op 29 mei 1940 kreeg Nederland een burgerlijk bezettingsbestuur onder Reichskommissar Arthur Seyss-Inquart, met de opdracht het land ‘op sluwe wijze’ de Nieuwe Orde binnen te leiden. Aanvankelijk leek dat te lukken: veel Nederlandse autoriteiten meenden dat Duitsland niet meer te verslaan was en dat Nederland zich moest schikken – voorop de secretarissen-generaal, de hoogste ambtenaren van de ministeries, die na het vertrek van de regering naar Londen het dagelijks bestuur hadden voortgezet. Maar het verzet groeide, van de eerste illegale groepen tot de massale woede over de Jodenvervolging, en culmineerde in de Februaristaking van 1941. Die betekende het failliet van Seyss-Inquarts politiek.
In dit deel onder meer
- De heersers: Seyss-Inquart, Rauter en het onderdrukkingsapparaat
- De secretarissen-generaal: aanblijven, meebuigen of weigeren?
- Werken voor de vijand: vliegvelden, spoorwegen, militaire productie
- Anjerdag: het eerste openlijke protest
- De Nederlandse Unie en haar Driemanschap: Einthoven, Linthorst Homan, De Quay
- De eerste illegalen: de Geuzen, spionage, ondergrondse pers
- Het begin van de Jodenvervolging en Cleveringa’s protestrede
- De Februaristaking: razzia, staking, achttien doden
Pagina’s
Inhoud
Volledige inhoudsopgave26 onderdelen
- Voorwoord
- Hoofdstuk 1 – De Militärverwaltung komt en gaat
- Na Rijsoord
- De greep naar pers en radio
- Het centrale gezag
- Hitlers beleid
- Winkelman
- Seyss-Inquart arriveert
- Hoofdstuk 2 – De heersers
- Seyss-Inquart
- De opzet van het Reichskommissariat
- Himmler en Rauter
- Het onderdrukkings-apparaat
- Schmidt
- Wimmer, Fischböck, Bene
- Coördinatie
- Christiansen
- Het garnizoen
- Op kosten van Nederland
- In strijd met het volkenrecht
- Hoofdstuk 3 – Onder controle
- De secretarissen-generaal
- Snouck Hurgronje
- Ringeling
- Scholtens
- Van Poelje
- Tenkink
- Trip
- Spitzen
- Six
- Frederiks
- De eerste ontslagen op de bestuurssector
- Hirschfeld
- Hoofdstuk 4 – Werken voor de vijand
- Winkelmans richtlijnen
- Overstag
- Ringeling en de Artillerie-Inrichtingen
- Vliegvelden voor de Luftwaffe
- De spoorwegen
- Militaire productie
- Export van werklozen
- Terugblik
- Hoofdstuk 5 – Mussert presenteert zich
- De bespreking met Leutnant Töpfer
- Alles loopt mis
- Rost van Tonningens terugkeer
- Nieuwe moeilijkheden
- De ‘Hagespraak der bevrijding’
- Hoofdstuk 6 – Zes bewogen weken
- De demobilisatie en de terugkeer der krijgsgevangenen
- Engeland vecht door
- Herwonnen zelfbewustzijn
- Hoofdstuk 7 – Anjerdag en zijn nasleep
- Tegenmaatregelen
- Winkelmans laatste verzet
- Het erewoord der beroepsofficieren
- Hulp aan de Duitse oorlogsvoering
- Hoofdstuk 8 – Een compromisvrede?
- De eerste groep Indische gijzelaars
- Plesmans vredespoging
- Een telegram naar Batavia
- De tweede groep Indische gijzelaars
- De missie Jongejan-Boerstra
- Hoofdstuk 9 – De ‘Nieuwe Orde’
- Roof, vordering en ‘aankopen’
- De kapitaals-Verflechtung mislukt
- De opheffing van de deviezengrens
- Staatsfinanciën
- Oorlogsschade
- Touwtrekken om de productie
- Daling van de levensstandaard
- Hoofdstuk 10 – Seyss-Inquart zoekt een basis
- Naar de Siebenerausschuss
- Prof. Snijder en zijn Cultuurkring
- ‘Geen voorkeur voor enige partij’
- Seyss-Inquarts eerste rapport
- Hoofdstuk 11 – Rost van Tonningen faalt
- Het NVV overvallen
- Arbeiderspers
- Vara
- SDAP
- Mislukt
- Hoofdstuk 12 – De aanloop tot de Nederlandse Unie
- Eendracht of eenheid?
- Kritiek op het vooroorlogs bestel
- Het Driemanschap
- De eerste aanloop
- De tweede aanloop
- De derde aanloop
- Hoofdstuk 13 – Twee beslissende maanden
- De Nederlandse Unie steekt van wal
- Eykmans brochure
- Het anti-revolutionair réveil
- Invasie van Engeland?
- Mussert krijgt een streepje voor
- De WA komt in actie
- Mussert bezoekt Hitler
- Invasie van Engeland gaat niet door
- Publieke opinie
- NSB: gehate minderheid
- Hoofdstuk 14 – In de pas!
- Pers
- Radio
- Opbouwdienst
- Boekenzuivering
- Oprichting van de Winterhulp Nederland
- Balans
- Hoofdstuk 15 – De eerste illegalen
- De ‘Geuzen’
- Paramilitaire groepen
- Spionage
- Ondergrondse pers
- Beleid van de politie
- Hoofdstuk 16 – Het begin der Jodenvervolging
- De eerste maanden
- Het beleid der secretarissen-generaal
- De eerste protesten
- De kerken
- De Joden uit overheidsdienst verwijderd
- Cleveringa’s toespraak
- Hoofdstuk 17 – Groeiende verontwaardiging
- Engeland komt sterker te staan
- Winter
- NSB
- Nationaal Front
- Nederlandse Unie
- WA tegen Unie
- Het Driemanschap valt bijna uiteen
- De Winterhulp wordt afgewezen
- Mandement tegen de NSB
- Hoofdstuk 18 – De Februaristaking
- Nieuwe anti-Joodse maatregelen
- Vechtpartijen
- Razzia
- Communistische Partij Nederland
- De staking
- Reacties
- De achttien doden
- Bijlage – Datumlijst van de belangrijkste gebeurtenissen
- Lijst van kaarten
- Lijst van afkortingen, gebruikt in de noten
- Noten
- Register
- Errata
- Overzicht van de volledige serie
Leesfragment
Lees het eerste hoofdstuk
Hoofdstuk 1 – De Militärverwaltung komt en gaat
Technische gegevens
- Bestandsformaat
- epub 3.0
- Bestandsgrootte
- 1,9 MB
- Omvang
- 992 pagina’s in de papieren editie
- Woorden
- ongeveer 376.000
- Kaarten
- 3
- Editie
- wetenschappelijke editie, inclusief register en noten
- Taal
- Nederlands
- Uitgave
- ’s-Gravenhage: Martinus Nijhoff, 1972
€ 4,99



