Tijdlijn Tweede Wereldoorlog
Onder meer deze gebeurtenissen komen in Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog aan de orde. Gebeurtenissen uit deel 1, 8, 13 en 14 zijn niet opgenomen.
1939
augustus
- eindAlgemene mobilisatiedeel 2
september
oktober
- 19Het eerste Duitse aanvalsplan voor het westen, Fall Gelb, ligt klaardeel 2
november
- 7Hitler stelt de aanval op het westen uit van 12 naar 15 november – de eerste van achttien keer dat de aanvalsdatum vóór mei 1940 wordt verschovendeel 2
- 8Majoor Sas komt naar Den Haag om te waarschuwen dat Duitsland op 12 november zal aanvallendeel 2
- 9Venlo-incident: de Duitse geheime dienst ontvoert twee Britse agenten van Nederlandse bodemdeel 2
december
- eindIndiëEerste Indonesisch Volkscongresdeel 11a
1940
februari
- 5Het ontslag van opperbevelhebber Reynders wordt bekendgemaakt; zijn opvolger is generaal Winkelmandeel 2
april
mei
- 9Hitler geeft het codewoord ‘Danzig’: de aanval in het westen gaat doordeel 2
- 9Majoor Sas belt ’s avonds vanuit Berlijn naar Den Haag: ‘Morgenvroeg bij het aanbreken van de dag vindt het plaats’deel 2
- 9IndiëDe NSB verboden voor gouvernementsdienarendeel 11a
- 9/10In de nacht trekken overvalploegen van de Abwehr, deels in nagemaakte Nederlandse uniformen en met leden van ‘Sport en Spel’, op naar de bruggen over IJssel, Maas-Waalkanaal, Maas en Julianakanaaldeel 2
- 10Om 3.55 uur valt Duitsland Nederland binnendeel 3
- 10Duitse luchtlandingen rond Den Haag en bij Rotterdam; Waalhaven en de bruggen bij Moerdijk, Dordrecht en Rotterdam vallen in Duitse handendeel 3
- 10Koningin Wilhelmina richt ‘een vlammend protest’ tegen de invaldeel 3
- 10Het Franse zevende leger rukt op naar Zeeland en Noord-Brabantdeel 3
- 10Begin van de paniek over de ‘Vijfde Colonne’; eerste arrestaties en interneringendeel 3
- 10IndiëIndië in staat van belegdeel 11a
- 10IndiëBegin van de internering van ‘Duitsers’ en ‘NSB’ers’deel 11a
- 11Ten oosten van de Grebbeberg gaat de voorpostenstrook verlorendeel 3
- 11De Peel-Raamstelling wordt ontruimddeel 3
- 11De Vijfde-Colonne-paniek grijpt om zich heen: overal worden vermeende parachutisten gemeld en verdachten opgepaktdeel 3
- 12De SS verovert de helft van de Grebbebergdeel 3
- 12De Wonsstelling bij de Afsluitdijk valtdeel 3
- 12Duitse pantserwagens van de 9de Panzer-Division passeren de Moerdijkbrugdeel 3
- 12Prinses Juliana en haar gezin vertrekken naar Engelanddeel 3
- 13De Grebbelinie valt; het veldleger trekt terugdeel 3
- 13Koningin Wilhelmina en de regering vertrekken naar Engelanddeel 3
- 14Duits ultimatum aan Rotterdamdeel 3
- 14Bombardement van Rotterdam; de stad geeft zich overdeel 3
- 14Generaal Winkelman capituleert – in Zeeland wordt doorgevochtendeel 3
- 14’s Avonds maakt Winkelman via de radio bekend: ‘wij hebben de strijd gestaakt’deel 3
- 15In Zeeland verlaten de Nederlandse troepen de Zanddijkstellingdeel 3
- 15Capitulatie-overeenkomst te Rijsoord ondertekenddeel 4
- 15Gelijkschakeling ANPdeel 4
- 15Colijn wil nieuwe regering vormendeel 4
- 15IndiëVan Starkenborgh: ‘Nederland zal herrijzen’deel 11a
- 17Duits bombardement op Middelburgdeel 3
- 17De Nederlandse troepen op Walcheren en Noord-Beveland bieden de capitulatie aandeel 3
- 17Omroepverenigingen aanvaarden Duitse supervisiedeel 4
- 17Leutnant Töpfer bij Mussertdeel 4
- 18Hitler benoemt Seyss-Inquart tot Reichskommissardeel 4
- 18‘Bericht no. 2’ van Bernard IJzerdraats ‘Geuzenactie’deel 4
- 20Militärbefehlshaber von Falkenhausen in functiedeel 4
- 20Directie Nederlandse Spoorwegen spreekt zich uit voor ‘loyale samenwerking’ met de bezetterdeel 4
- 20Minister-president jhr. mr. D.J. de Geer houdt een weinig strijdvaardige toespraak voor de BBCdeel 9
- 24Departement van sociale zaken gelast, de plaatsing van werklozen in Duitsland te bevorderendeel 4
- 24Eerste nummer van Volk en Vaderland na de capitulatiedeel 4
- 24Afkondiging van het eerste wetsbesluit der regeringdeel 9
- 25Hitler gelast de oprichting van de SS-Standarte ‘Westland’deel 4
- 25Eerste nummer van De Weg (weekblad van Nationaal Front) na de capitulatiedeel 4
- 27Generaal Winkelman verbiedt schriftelijk militaire productie voor de Duitsersdeel 4
- 29Gezagsoverdracht aan Reichskommissar Seyss-Inquart en Wehrmachtbefehlshaber Christiansendeel 4
- 30Hitler besluit, de Nederlandse krijgsgevangenen vrij te latendeel 4
juni
- 2Rost van Tonningen arriveert in Den Haag; gesprek met Himmler en Seyss-Inquartdeel 4
- 2Prinses Juliana vertrekt met de prinsessen Beatrix en Irene naar Canadadeel 9
- 3Seyss-Inquart bepaalt dat generaal Winkelman zich alleen met de demobilisatie mag bezig houdendeel 4
- 4De Metaalbond zwicht voor de Duitse eisendeel 4
- 5Eerste gesprek tussen Mussert en Seyss-Inquartdeel 4
- 7Het college van secretarissen-generaal keurt het werk aan de Duitse vliegvelden goeddeel 4
- ca. 10Terugkeer krijgsgevangenen uit Duitslanddeel 4
- 14Eerste nummer van Bulletindeel 4
- 15IndiëVan Starkenborgh wijst bij de opening van de nieuwe zitting van de Volksraad alle eisen der Indonesische nationalisten afdeel 11a
- 17De regering verleent machtiging aan de Nederlandse Scheepvaart- en Handelscommissiedeel 9
- 18Opheffing van het uniformverboddeel 4
- 22‘Hagespraak der bevrijding’ (NSB-demonstratie)deel 4
- 22Eerste circulaire van de ‘Raad van Voorlichting der Nederlandse pers’deel 4
- 23IndiëVan Starkenborgh laat de instelling van de commissie-Visman bekendmakendeel 11a
- 24Seyss-Inquart schakelt de Staten-Generaal uitdeel 4
- 24Opheffing ambtenarenverboddeel 4
- 24 of 25Eerste gesprek van Einthoven, Homan, de Quay en Reinink met Generalkommissar Schmidtdeel 4
- 25Eerste bijeenkomst van het Convent der Kerkendeel 4
- 26Vergadering van de ‘Nederlandse Gemeenschap’ in Den Haagdeel 4
- 29Anjerdagdeel 4
juli
- beginDe Groot, Jansen en Dieters krijgen de leiding van de illegale CPNdeel 4
- 1De Joden moeten de luchtbescherming verlatendeel 4
- 1De Quay voor het eerst in een vergadering van het Politiek Conventdeel 4
- 2Publikatie van Colijns brochure Op de grens van twee wereldendeel 4
- 2Generaal Winkelman weggevoerddeel 4
- 3EldersFranse slagvloot uitgeschakeld door de Engelsendeel 4
- 4Luisterverboddeel 4
- 11Schmidt wijst het manifest van de ‘eerste’ Nederlandse Unie afdeel 4
- 14Afleggen van de erewoordsverklaring door de beroepsmilitairendeel 4
- 14Partijraad SDAP; toespraak door Dreesdeel 4
- 15Oprichting Nationaal Comité voor Economische Samenwerking bekendgemaaktdeel 4
- 15De Opbouwdienst treedt in werkingdeel 4
- 16H. Woudenberg Kommissar bij het NVV; CNV en RKWV krijgen Duitse controleursdeel 4
- 16EldersHitler geeft instructie tot het voorbereiden van de landingen in Engelanddeel 4
- 17Comité van Nationale Eensgezindheid valt uiteendeel 4
- 19 en 20Arrestatie eerste groep Indische gijzelaarsdeel 4
- 19Oprichting van de Centrale Inlichtingendienst onder leiding van F. van ’t Santdeel 9
- 19EldersHitlers ‘vredesaanbod’deel 4
- 20Rost van Tonningen Kommissar für die marxistischen Parteien, Arbeiderspers onder toezicht geplaatstdeel 4
- 20Radiotoespraak Rost van Tonningendeel 4
- 21Het bestuur van de Vara aanvaardt Rosts toezichtdeel 4
- 22EldersEngeland verwerpt Hitlers ‘vredesaanbod’deel 4
- 23Gesprek Rost van Tonningen-Vorrinkdeel 4
- 24A. Plesman op bezoek bij Hermann Goeringdeel 4
- 24Oproep Driemanschap Nederlandse Uniedeel 4
- 25No. 1 van de Nieuwsbrief van Pieter ’t Hoendeel 4
- 27Het program van de Nederlandse Unie gepubliceerddeel 4
- 28Eerste toespraak van koningin Wilhelmina voor Radio Oranjedeel 4 · deel 9
- 30Bespreking van Himmler met Mussertdeel 4
augustus
- 6Eerste optreden in het openbaar van het Driemanschap der Nederlandse Uniedeel 4
- 10Grote vergadering van de ARP en de CHU in Amsterdamdeel 4
- 23Koningin Wilhelmina zegt minister-president de Geer zijn ontslag aandeel 9
- 24Eerste nummer van De Uniedeel 4
- 28Aankomst in bezet gebied van de eerste geheime agent van de Nederlandse regering, L.A.R.J. van Hameldeel 4
- 31Demonstraties op Koninginnedagdeel 4
- 31Eerste nummer van Vrij Nederlanddeel 4
september
- 3Bekendmaking van de formatie van het eerste kabinet-Gerbrandydeel 9
- 4Mussert belooft, Hitlers ‘bevelen’ te zullen nakomendeel 4
- 4EldersHitler kondigt in Berlijn de invasie van Engeland aandeel 4
- 6Het college van secretarissen-generaal zegt Wimmer toe, voortaan geen Joden in overheidsdienst te zullen benoemendeel 4
- 7WA-man Ton in Den Haag dodelijk getroffendeel 4
- 7 of 8De gouverneur-generaal van Nederlands-Indië ontvangt een telegram waarin de secretarissen-generaal aandringen op andere behandeling van de geïnterneerde Duitsersdeel 4
- 7EldersEerste grote aanval van de Luftwaffe op Londendeel 4 · deel 9
- 11Van Genechten roept uit ‘Wij zullen de macht overnemen!’deel 4
- 11Oprichting van de Nederlandse SS door Mussertdeel 4
- 12IndiëEen Japanse delegatie arriveert in Batavia voor economische besprekingendeel 9 · deel 11a
- 15EldersClimax van de luchtslag om Engelanddeel 4
- 16Protest van N.H. de Graaf tegen de Joden-discriminatiedeel 4
- 19IndiëIn Tokio besluit de Contactraad tot vorming van een ‘Gemeenschappelijke Welvaartssfeer’ die Nederlands-Indië insluitdeel 11a
- 23Mussert met van Geelkerken en Rost van Tonningen bij Hitlerdeel 4
- 26IndiëJapan stuurt troepen naar de noordelijke helft van Frans-Indo-Chinadeel 11a
- 26EldersOndertekening van het Driemogendhedenverdrag Duitsland–Italië–Japandeel 4 · deel 11a
- 28Eerste bijeenkomst van prof. Snijders ‘Cultuurkring’deel 4
- 30IndiëVan Starkenborgh dringt in een telegram aan de Londense regering op een compromisvrede aandeel 11a
oktober
- 1Identificatieplicht ingevoerddeel 4
- ca. 5Rondzenden van de Ariërverklaringen onder het overheidspersoneeldeel 4
- 7Tweede groep Indische gijzelaars gearresteerddeel 4
- 7Vertrek uit Den Haag van Boerstra en Jongejan voor een missie naar Nederlands-Indiëdeel 4
- 12EldersDe voorbereidingen voor de invasie van Engeland worden door Hitler afgelastdeel 4
- ca. 15Voedselaankoopbureau opgericht onder leiding van C. van Stolkdeel 9
- 17Besluit tot invoering van het persoonsbewijsdeel 5
- 20Joodse ondernemingen moeten zich aanmelden bij de Wirtschaftsprüfstelledeel 5
- 22Oprichting van de Winterhulp Nederlanddeel 4
- 22Joodse ondernemingen krijgen opdracht, zich aan te melden bij de Wirtschaftsprüfstelledeel 4
- 23Conferentie in Berlijn over de opheffing van de Nederlands-Duitse deviezengrensdeel 4
- 27Het eerste kerkelijke protest wordt in veel Protestantse kerken voorgelezendeel 4
- 28EldersItalië valt Griekenland aandeel 4
- 31Secretaris-generaal Hirschfeld richt de Organisatie-Commissie Woltersom opdeel 7
november
- 5EldersHerverkiezing van president Rooseveltdeel 4
- 9Conflict over een radioreportage van een mars van de WAdeel 4
- 9Begin reis naar Duitsland van een aantal vakbondsbestuurdersdeel 5
- 11Instelling van een ‘gemachtigde voor de prijzen’deel 4
- 12–14EldersBesprekingen van Molotow te Berlijndeel 4
- 21De circulaire gaat uit waarbij de Joden uit hun functies bij de overheid ontheven wordendeel 4
- 23Eerste nummer van De Waarheiddeel 4
- 23Studentenstaking te Delft afgekondigddeel 4
- 26Toespraak van Cleveringa; studentenstaking te Leidendeel 4
- 28Oprichting van het departement van volksvoorlichting en kunsten; dr T. Goedewaagen wordt secretaris-generaal. Prof. van Dam secretaris-generaal van opvoeding, wetenschap en cultuurbeschermingdeel 4
december
- beginInstelling Joodse Coördinatie-Commissiedeel 5
- 2Besluit materiële oorlogsschade afgekondigddeel 4
- 9EldersInzet van het Engelse offensief tegen de Italianen in Noord-Afrikadeel 4
- 12Ir. A. Dubois wordt ‘gemachtigde voor de concentratie der omroepverenigingen’deel 4
- 18Arrestatie van prof. Teldersdeel 4
- 18EldersDirectief van Hitler: eind mei 1941 wordt de Sowjet-Unie aangevallendeel 4
1941
januari
februari
- 4Oud-premier de Geer verlaat Lissabon op weg naar bezet Nederlanddeel 9
- 8Rost van Tonningen spreekt kader NSB toedeel 5
- 11WA-man Koot in Amsterdam zwaargewonddeel 4
- 13Vorming van de Joodse Raad voor Amsterdamdeel 4
- 14Mussert roept op tot dienstneming bij de Waffen-SSdeel 5
- 17Staking der metaalarbeiders in Amsterdam-noorddeel 4
- 19Incident ‘Koco’ in Amsterdam-zuiddeel 4
- 22 en 23Razzia’s in de Jodenhoek te Amsterdamdeel 4
- 25 en 26De Februaristakingdeel 4
- 28Verordening betreffende de niet-commerciële verenigingen en stichtingendeel 5
maart
- 3Eerste doodvonnis uitgevoerd (Ernst Cahn)deel 4
- 10Fischböck legt Nederland een extra-heffing van 500 mln. Rm op en kondigt aan dat de Nederlands-Duitse deviezengrens per 1 april 1941 zal verdwijnendeel 4
- 11EldersLend-Lease Bill in de Verenigde Staten goedgekeurddeel 5
- 12Toespraak van Seyss-Inquart in het Concertgebouw te Amsterdamdeel 4
- 12Oprichting van de Rijks-radio-omroepdeel 4
- 12Verordening betreffende de benoeming van Verwalter in Joodse bedrijvendeel 5
- 13Fusillering van vijftien ‘Geuzen’ en van drie Februaristakers (‘de achttien doden’)deel 4
- 21Twee doden bij gevecht tussen de WA en de Nederlandse Unie in Nieuwenhagendeel 5
- 23Herderlijk schrijven voorgelezen in alle gereformeerde dienstendeel 5
- 26Rost van Tonningen president van de Nederlandse Bankdeel 5
- 27EldersOmzwaai in Joegoslaviëdeel 5
- eindOprichting van de Zentralstelle für jüdische Auswanderungdeel 5
- 28Organisatiebesluit Voedselvoorzieningdeel 7
april
- 1Colportageverbod voor De Uniedeel 5
- beginEngelse V-actie begint in Nederlanddeel 5
- 6EldersDuitse invasie van Joegoslavië en Griekenlanddeel 5
- 9Van Dams ‘eerste’ benoemingsbesluit m.b.t. het bijzonder onderwijsdeel 5
- 12IndiëDe ministers van Kleffens en Welter arriveren in Indiëdeel 11a
- middenOrganisaties van kunstenaars protesteren tegen de plannen voor een Kultuurkamerdeel 5
- 17De regering stelt zich via Radio Oranje garant voor uitbetalingen aan vrouwen van zeelieden: grondslag van de ‘Zeemanspot’deel 7
- 21Gesprek van Linthorst Homan en de Quay met mr. Visser over de plaats van de Joden in de Nederlandse Uniedeel 5
- 22IndiëVan Starkenborgh herbenoemd als gouverneur-generaaldeel 11a
- 30EldersLaatste Engelse troepen verlaten Griekenlanddeel 5
mei
- 1Beroepsuitoefening door Joden in de vrije beroepen beperktdeel 5
- 1Mr. dr. A.A. van Rhijn legt de portefeuille van Landbouw en Visserij neer en wordt voorzitter van de Buitengewone Algemene Rekenkamerdeel 9
- 2Journalistenbesluitdeel 5
- 3Schoolraad besluit, zich tegen van Dams ‘eerste’ benoemingsverordening niet te verzettendeel 5
- 10EldersRudolf Hess vliegt naar Engelanddeel 5
- 14Sabotage-aanslag in Amsterdam door de groep van Theo Dobbedeel 5
- 15Arisering der orkestendeel 5
- 19Chefsitzung bij Seyss-Inquart in verband met de Endlösung der Judenfragedeel 5
- 23Groot Philips-feest in Eindhovendeel 5
- 27EldersDe ‘Bismarck’ tot zinken gebrachtdeel 5
- 30EldersKreta geheel in Duitse handendeel 5
juni
- 4Bewegingsvrijheid der Joden beperktdeel 5
- 11Jodenrazzia in Amsterdamdeel 5
- 12A.Q.H. Dijxhoorn treedt af als minister van defensiedeel 9
- 14Bestuur Nederlandse Maatschappij tot Bevordering der Geneeskunst zwicht voor Duitse drukdeel 5
- 16Van Hamel, de eerste geheime agent der Nederlandse regering, gefusilleerddeel 5
- 16IndiëVan Starkenborgh kondigt een naoorlogse rijksconferentie aandeel 11a
- 17IndiëDe economische onderhandelingen met Japan afgebrokendeel 11a
- 18Metaalvordering afgekondigddeel 5
- 21De ‘groep-van Dam’ bijeen in Den Haagdeel 5
- 22EldersDuitsland valt de Sowjet-Unie aandeel 11a
- 24Koningin Wilhelmina roept op tot solidariteit met het Russische volkdeel 5
- 24 en 25Arrestatie van bijna 400 communistendeel 5
- 27Seyss-Inquart spreekt te Amsterdam: ‘Nederlanders, blikt naar het oosten!’deel 5
- 28Arnold Meyer roept op tot vorming van een Nederlands Legioen voor de strijd in het oostendeel 5
- 30L.J. Broersen benoemd tot gemachtigde voor de reorganisatie van de Nederlandse politiedeel 5
- 30Arrestaties in anti-revolutionaire kringen, Colijn weggevoerddeel 5
- 30Opheffing der politieke partijendeel 5
juli
- 1Mussert wijst vorming van het door Arnold Meyer bepleite Nederlandse Legioen afdeel 5
- 1De NSB’er J.J. Schrieke benoemd tot secretaris-generaal van justitiedeel 5
- 1Begin van de uitzendingen van ‘De Brandaris’deel 5
- beginBegin van de uitzendingen van ‘De Flitspuit’deel 5
- 1De schatkist wordt verplicht, Duitsland per maand een financiële bijdrage te betalen van 50 mln Rm.deel 7
- 3Driemanschap Nederlandse Unie wijst deelneming aan de strijd in het oosten afdeel 5
- 5Gelijkschakeling Algemeen Handelsbladdeel 5
- 7Hirschfeld en Louwes dringen aan op het sturen van landbouwers naar de bezette delen van de Sowjet-Uniedeel 5
- 10‘Vrijwilligerslegioen Nederland’ opgerichtdeel 5
- middenIntensieve Engelse V-campagnedeel 5
- 18Duitse V-campagne ingezetdeel 5
- 25Bestuur Nederlandse Rode Kruis besluit tot steun aan ambulance voor Vrijwilligerslegioendeel 5
- 25RKWV en CNV onder de NSB’er Woudenberg geplaatstdeel 5
- 25Mislukte gelijkschakeling van De Volkskrantdeel 5
- 25IndiëJapan bezet ook de zuidelijke helft van Frans-Indo-China. President Roosevelt kondigt een algemeen embargo tegen Japan afdeel 5 · deel 9 · deel 11a
- 26IndiëDe Nederlandse regering sluit zich bij dit algemeen embargo aandeel 11a
- 28Oprichting van de Nederlandse Volksdienstdeel 5
- 28Bekendmaking van de formatie van het tweede kabinet-Gerbrandydeel 9
- 29Aftreden van secretaris-generaal jhr. mr. A.M. Snouck Hurgronjedeel 5
- 30Koningin Wilhelmina kondigt een naoorlogse rijksconferentie aandeel 9
augustus
- 1J.N. Breunese treedt af als waarnemend commandant van de Nederlandse Arbeidsdienstdeel 5
- 3Mandement tegen de gelijkschakeling van het RKWV voorgelezendeel 5
- 7De organisaties van werkgevers zeggen de samenwerking met de Duitsers opdeel 5
- 8‘Eerste’ Lippmann-Rosenthal-verordeningdeel 5
- 12Het leidersbeginsel in het bestuur van provincies en gemeenten ingevoerddeel 5
- 12Elders‘Atlantisch Handvest’ gepubliceerddeel 5
- 15IndiëDe regering besluit zich naast Engeland en de Verenigde Staten te scharen als er oorlog komt in de Pacificdeel 11a
- 16Invoering van de vrederechtspraakdeel 6
- 24Protest in protestantse diensten tegen de gelijkschakeling van het CNVdeel 5
- 31Demonstraties op Koninginnedagdeel 5
september
- 1Joodse kinderen moeten naar aparte scholendeel 5
- 12Arrestatie van de tweede chef-staf van de OD, Versteeghdeel 5
- 14Mandement tegen de gelijkschakeling van de Katholieke Nederlandse Boeren- en Tuindersbond en van het Katholiek Onderwijzersverbond voorgelezendeel 5
- 14Jodenrazzia in Twentedeel 5
- 14Eerste bespreking van het ‘Medisch Contact’ in Utrechtdeel 5
- 15Bewegingsvrijheid Joden verder beperktdeel 5
- 19NSB ageert tegen de NSNAP-van Rapparddeel 5
- 25Seyss-Inquart en Schmidt spreken met Hitlerdeel 5
oktober
- beginIndiëAustralië krijgt een Labour-regeringdeel 11c
- 3Rotterdam gebombardeerd door de RAFdeel 5
- 3EldersHitler spreekt in Berlijn: ‘De Sowjet-Unie is verslagen!’deel 5
- 7 en 8Jodenrazzia’s in de Achterhoek, Arnhem, Apeldoorn en Zwolledeel 5
- 8Bespreking bij Seyss-Inquart over resterende maatregelen met het oog op de Endlösung der Judenfragedeel 5
- 13De ministers mr. M.P.L. Steenberghe (economische zaken) en mr. Ch.J.I.M. Welter (koloniën) vragen ontslagdeel 9
- 13IndiëDe legercommandant, generaal G.J. Berenschot, verongelukt; generaal ter Poorten wordt zijn opvolgerdeel 11a
- 15IndiëAlle vergaderingen van staatkundige aard worden verbodendeel 11a
- 20Presidium Joodse Raad aanvaardt opdracht tot opbouw Jodenkartotheekdeel 5
- 22Nederlandse Landstand opgerichtdeel 5
- 27De bezetter erkent alleen de Joodse Raad; de Joodse Coördinatie-Commissie moet verdwijnendeel 5
- 28De secretarissen-generaal Schrieke, Frederiks en Hirschfeld roepen tot gehoorzaamheid opdeel 5
november
- 1Joden moeten verenigingen waar ook niet-Joden lid van zijn, verlatendeel 5
- 4IndiëHet Nederlandse kabinet besluit Japan de oorlog te verklaren indien Japan Brits of Amerikaans gebied aanvaltdeel 9
- 13Arrestatie van de derde chef-staf van de OD, jhr. Schimmelpenninckdeel 5
- 18EldersBrits offensief in Noord-Afrika ingezetdeel 5
- 20IndiëIn Tokio stelt de Contactraad de ‘Beginselen voor het bestuur van de bezette gebieden in de Nanjo’ vastdeel 11a
- 22Kultuurraad en Kultuurkamer opgerichtdeel 5
- 23De groep-Hazelhoff Roelfzema zet de geheime agent Peter Tazelaar in Scheveningen aan landdeel 5
- 24Eerste Amerikaanse troepen arriveren in Surinamedeel 9
- 29IndiëHet Japanse kabinet-Tojo besluit tot oorlogdeel 5 · deel 11a
december
- begin70% van de Nederlandse artsen protesteert tegen de eventuele oprichting van de Artsenkamerdeel 5
- 1Begin van de gecoördineerde Duitse aankopen op de zwarte markt (Blau-Aktion)deel 7
- 5EldersRussen zetten tegenoffensief indeel 5
- 7IndiëJapanners overvallen Amerikaanse Pacific-vloot in Pearl Harbor. De Verenigde Staten in de oorlogdeel 5
- 7–8IndiëJapan opent de vijandelijkheden en verklaart de Verenigde Staten en het Britse Rijk de oorlogdeel 9 · deel 11a
- 8IndiëNederland verklaart Japan de oorlogdeel 9
- 8IndiëVan Starkenborgh maakt in een radiotoespraak bekend dat Nederland zich met Japan in oorlog bevindtdeel 11a
- 8IndiëDe internering van alle Japanners wordt gelastdeel 11a
- 9IndiëDe commissie-Visman sluit haar rapport afdeel 11a
- 9IndiëMobilisatie van de reservisten in de Buitengewestendeel 11a
- 10IndiëOndergang van de ‘Prince of Wales’ en de ‘Repulse’deel 11a
- 11EldersDuitsland en Italië verklaren de oorlog aan de Verenigde Statendeel 5
- 12Mussert zweert Hitler trouwdeel 5
- 12IndiëMobilisatie van de reservisten op Javadeel 11a
- 13Nationaal Front en Nederlandse Unie ontbondendeel 5
- 13IndiëManifest van de Gapi en de Madjelis Rakjat Indonesiadeel 11a
- 14De NSB tot enig toegelaten politieke partij uitgeroependeel 5
- 17IndiëBezetting van Portugees-Timordeel 11a
- 20Oprichting van de Nederlandse Artsenkamerdeel 5
1942
januari
- 1IndiëVan Mook in functie als luitenant-gouverneur-generaaldeel 11a
- 3De oprichting van Abda-Command wordt bekendgemaaktdeel 9
- 3IndiëDe oprichting van Abda-Command wordt bekendgemaaktdeel 11a
- 5Vertegenwoordigers kerkgenootschappen protesteren bij Schriekedeel 5
- 9‘Tweede’ benoemingsverordening m.b.t. het bijzonder onderwijsdeel 5
- 10Uit Amsterdam vertrekken de eerste Joden naar Joodse werkkampendeel 5
- 10IndiëGeneraal Wavell komt in Batavia aandeel 11a
- 10/11IndiëDe Japanners landen in de Minahassa en op Tarakandeel 11a
- 12Het z.g. toetsingsarrest van de Hoge Raaddeel 6
- 15IndiëVan Starkenborgh laat in Djokjakarta spreken met delegaties van de Gapi en de Madjelis Rakjat Indonesiadeel 11a
- tweede helftEerste bijeenkomst van het Grootburgercomitédeel 5
- 17Joden uit Zaandam moeten naar Amsterdam verhuizen; begin van de concentratie van Joden in Amsterdamdeel 5
- 18Wiardi Beckman en Frans Goedhart op het strand te Scheveningen gearresteerddeel 5
- 18IndiëDe ‘Van Imhoff’-rampdeel 11a
- 19Arrestatie van Titus Brandsmadeel 5
- 21Aanslag van het ‘Militair Contact’ der CPN op een NSB-studentenhuis in Amsterdamdeel 5
- 23/24IndiëDe Japanners landen bij Balikpapan en Kendarideel 11a
- 27IndiëDe Japanners landen op West-Borneo ter verovering van Pontianakdeel 11a
- 30/31IndiëDe Japanners landen op Ambondeel 11a
februari
- 3IndiëBegin van het Japanse luchtoffensief tegen Javadeel 11a
- 4IndiëDe Combined Striking Force gebombardeerd op weg naar Straat Makassardeel 11a
- 8/9IndiëDe Japanners landen op het eiland Singaporedeel 11a
- 9IndiëDe Japanners landen bij Makassardeel 11a
- 10IndiëDe Japanners trekken Bandjermasin binnendeel 11a
- 12De aanmeldingscrisis in de toneelwereld begintdeel 5
- 14IndiëJapanse luchtlanding bij Palembangdeel 11a
- 15Duitse U-Boote beschieten de Nederlandse Antillendeel 9
- 15IndiëGeneraal Percival capituleert; Singapore in Japanse handendeel 5 · deel 11a
- 15IndiëDe Combined Striking Force gebombardeerd bij Sumatradeel 11a
- 16IndiëWavell adviseert, de twee Australische divisies niet naar Java door te zendendeel 11a
- 17Vertegenwoordigers kerkgenootschappen protesteren bij Seyss-Inquartdeel 5
- 17Mr. L.E. Visser overlijdtdeel 5
- 18/19IndiëDe Japanners landen op Bali en op Nederlands-Timordeel 11a
- 19Ca. 2000 kunstenaars protesteren tegen de oprichting van de Kultuurkamerdeel 5
- 19IndiëDe Japanners bombarderen Darwindeel 11a
- 19/20IndiëZeegevechten bij Balideel 11a
- 19/20IndiëDe Japanners landen op Portugees-Timordeel 11a
- 21/22IndiëVan Starkenborgh verlaat Bataviadeel 11a
- 23Arbeidsinzet in Duitsland wordt verplicht gestelddeel 5
- 25Abda-Command wordt ontbondendeel 9
- 25IndiëOpheffing van Abda-Commanddeel 11a
- 27IndiëSlag in de Javazee. Ondergang o.m. van de kruisers ‘De Ruyter’ en ‘Java’deel 5 · deel 9 · deel 11a
- 28IndiëOndergang van de Engelse kruiser ‘Exeter’deel 11a
maart
- 1IndiëOndergang van de Amerikaanse kruiser ‘Houston’ en de Australische kruiser ‘Perth’deel 11a
- 1IndiëVier Japanse landingen op Java’s noordkust. Het vliegveld Kalidjati wordt door de Japanners veroverddeel 11a
- 1IndiëDe laatste Amerikaanse zware bommenwerpers verlaten Javadeel 11a
- 1IndiëAdmiraal Helfrich geeft bevel tot evacuatie van de marinedeel 11a
- 2IndiëAdmiraal Helfrich vertrekt naar Ceylondeel 11a
- 4IndiëVan Starkenborgh draagt het opperbevelhebberschap over aan generaal ter Poorten en schout-bij-nacht van Staverendeel 11a
- 5IndiëIntocht der Japanners in Bataviadeel 11a
- 6IndiëLaatste bijeenkomst van de Volksraad in Bandoengdeel 11a
- 6/7IndiëLuitenant-gouverneur-generaal van Mook vertrekt naar Australiëdeel 9 · deel 11a
- 8IndiëAlgemene capitulatie van het Knildeel 5 · deel 9 · deel 11a
- 9IndiëCapitulatie van het restant der 4de ‘divisie’ en van de Groep-Zuiddeel 11a
- 9IndiëCapitulatie van de 6de ‘divisie’ op Oost-Javadeel 11a
- 11/12IndiëDe Japanners landen op Noord-Sumatradeel 11a
- ca. 15Begin van het Englandspieldeel 5
- 20IndiëGeneraal Imamoera verbiedt alle politieke activiteit op Javadeel 11b
- ca. 21Begin van het Englandspieldeel 9
- 21Oprichting van de Buitengewone Raad van Adviesdeel 9
- 27Feitelijke invoering van de Neurenberger wettendeel 5
- 28IndiëCapitulatie van de Knil-troepen op Noord-Sumatradeel 11a
april
- 1Aanmelding van alle kunstenaars bij de Kultuurkamer verplichtdeel 5
- 1Afkondiging van het Arbeidsdienstplichtbesluitdeel 6
- 1IndiëOp Java wordt de uitbetaling van salarissen, pensioenen enz. aan Europeanen gestaaktdeel 11b
- 1IndiëStaking van Indonesische zeelieden in Australiëdeel 11c
- 7IndiëDe Nederlands-Indische Commissie voor Australië en Nieuw-Zeeland opgerichtdeel 11c
- 11IndiëOp Java wordt voor alle ‘vreemdelingen’ een persoonsbewijs voorgeschrevendeel 11b
- 13Executie van Sneevlietdeel 5
- middenIndiëOp Java begint de internering van alle Europese vooraanstaandendeel 11b
- 18IndiëTokio gebombardeerd door een klein aantal Amerikaanse bommenwerpersdeel 11b
- 18IndiëGeneraal MacArthur vestigt zijn staf in Melbournedeel 11b
- 19In katholieke en protestantse diensten wordt tegen het beleid van de bezetter geprotesteerddeel 5
mei
- 1Oprichting van het Nederlands Arbeidsfrontdeel 5
- begin53 van de 68 Leidse hoogleraren vragen ontslagdeel 6
- 3Executie van 72 OD’ersdeel 5
- 3De Jodenster ingevoerddeel 5
- 4Ca. 460 gijzelaars gearresteerddeel 5
- 7–8IndiëZeeslag in de Koraalzeedeel 11b
- 12Executie van 24 OD’ersdeel 5
- 13IndiëEerste geheime missie naar Sumatradeel 11c
- 15Een deel van het Nederlandse beroepskader opgeroepen en in krijgsgevangenschap weggevoerddeel 5
- 17De Nederlandse SS zweert Hitler trouwdeel 5
- 17IndiëOp Java gelast generaal Imamoera de internering van alle Nederlandse mannen en vrouwen van zeventien tot zestig jaardeel 11b
- 21‘Tweede’ Lippmann-Rosenthal-verordeningdeel 5
- 21IndiëVan Mook wordt minister van koloniëndeel 11c
- eindIndiëStaking van Indonesische zeelieden in Bombaydeel 11c
- 30EldersDuizend Britse bommenwerpers teisteren Keulendeel 5
juni
- 1F.W. van Vloten volgt C. Piek op als leider van de Winterhulp Nederland en van de Nederlandse Volksdienstdeel 6
- beginJhr. P.J. Six wordt feitelijk leider van de Ordedienstdeel 6
- 1De Nederlandse koopvaardijvloot wordt gevorderddeel 9
- 3–6IndiëZware nederlaag van de Japanse vloot in de Zeeslag bij Midwaydeel 5 · deel 11b
- 9De oprichting van de Nederlandse Oost-Compagnie wordt bekend gemaaktdeel 6
- 9IndiëSoejono wordt minister zonder portefeuilledeel 11c
- 10IndiëIn Londen wordt de Raad van Bijstand voor Nederlands-Indische Zaken opgerichtdeel 11c
- 11EldersAmerikaans-Brits-Russisch communiqué over het Tweede Frontdeel 5
- 20Het kader van de NSB zweert Mussert trouwdeel 5
- 21EldersRommel verovert Tobroekdeel 5
- 22De eerste gevangenen arriveren in het concentratiekamp Ommendeel 6
- 25H.Ch. Kohlbrugge, grondlegster van de ‘Zwitserse Weg’, komt in Zwitserland aandeel 6
- 26De Jodendeportaties worden aan de Joodse Raad aangezegddeel 5
- eindDrs. F. Weinreb begint ten behoeve van zijn ‘eerste lijst’ te opereren met een gefingeerde brief van een generaal von Schumanndeel 7
- eindIndiëIn Batavia wordt het Gemeentelijk Europees Steun-Comité opgerichtdeel 11b
- 28EldersDuitsers zetten nieuw offensief in aan het oostelijk frontdeel 5
- 30Bepaald wordt dat Joden na acht uur ’s avonds in hun eigen woning moeten zijndeel 5
juli
- 1Bouwstop afgekondigddeel 7
- 1IndiëOp Ceylon wordt het 321st (Dutch) Squadron van de Marineluchtvaartdienst opgerichtdeel 11c
- 6IndiëBegin van de ontsnapping van Java van C. van der Star c.s.deel 11b
- 9IndiëSoekarno arriveert te Bataviadeel 11b
- 11De kerken protesteren telegrafisch tegen de aangekondigde Jodendeportatiesdeel 6
- 11Eerste bijeenkomst in het gijzelaarskamp ‘Beekvliet’ waaruit de oprichting van de Nederlandse Volksbeweging resulteertdeel 9
- 13Bijna 800 gijzelaars gearresteerddeel 5
- 14Razzia op Joden in Amsterdam-centrum en -zuiddeel 6
- 15Vertrek van de eerste trein met gedeporteerde Joden uit Amsterdamdeel 6
- 20Begin van de ‘fietsen-razzia’ in alle gemeenten met meer dan 10.000 inwonersdeel 6
- 21Seyss-Inquart vordert allerlei metalen voorwerpen, o.m. kerkklokkendeel 7
- 25Via Radio Oranje spoort prof. Gerbrandy tot hulp aan de Joden aandeel 6
- 25EldersDe Amerikaanse en Engelse oorlogsleiders besluiten in Frans Noord-Afrika te landendeel 5
- 26Voorlezing van het kerkelijk protest tegen de Jodenvervolging in alle kerken, behalve de hervormdedeel 6
- eindIndiëMislukte Knil-expeditie naar het oosten van de Grote Oostdeel 11c
augustus
- 1IndiëOprichting op Ceylon van het Korps Insulindedeel 11c
- 2Razzia op katholieke Jodendeel 6
- 6Razzia op Joden in Amsterdam-zuiddeel 6
- 6Koningin Wilhelmina spreekt het Amerikaanse Congres toedeel 9
- 7Spoorwegaanslag in Rotterdamdeel 6
- 7IndiëDe Amerikanen landen op Guadalcanaldeel 6 · deel 11b
- 9Weer een razzia op Joden in Amsterdam-zuiddeel 6
- 10Begin van de evacuatie van Walcherendeel 6
- 13Zwitserland sluit de grenzen voor Joodse vluchtelingendeel 9
- 15Fusillering van de vijf ‘gijzelaars van Rotterdam’deel 6
- middenUit Ommen worden ca. 800 gevangenen naar Heerte overgebrachtdeel 6
- 17EldersEerste operatie van Amerikaanse bommenwerpers boven West-Europadeel 6
- 19EldersEngelse ‘raid’ op Dieppedeel 6
september
- 9IndiëGeneraal Imamoera kondigt aan dat in Batavia alle Nederlandse vrouwen en kinderen geïnterneerd zullen wordendeel 11b
- 13EldersDe Duitsers zetten hun grote aanval op Stalingrad indeel 6
- 14IndiëEerste geheime missie naar Javadeel 11c
- middenIndiëDe afvoer van de Geallieerde krijgsgevangenen van Java begintdeel 11b
- eindIndiëBegin van de ontsnapping van Java van H.J. de Haas c.s.deel 11b
oktober
- 2 en 3Razzia op de Joodse werkkampendeel 6
- 3Seyss-Inquart en Schmidt confereren met Hitlerdeel 6
- 13IndiëKabinetsberaad over de ‘7 december-toespraak’ begintdeel 11c
- 14Overval op het distributiekantoor te Jouredeel 6
- 16Chefsitzung bij Seyss-Inquart over de behandeling van de Joodse uitzonderingsgroependeel 6
- 16Vijftien gijzelaars bij Woudenberg gefusilleerddeel 6
- 17Grote razzia op de Nederlandse Volksmilitie te Rotterdam en eldersdeel 6
- 18Overval op de groep-Hamelink te Rotterdamdeel 6
- 19IndiëOp Java wordt de AAA-beweging gestaaktdeel 11b
- 23EldersDe Engelsen vallen aan bij El Alameindeel 6
november
- beginBegin van de samenwerking tussen de ‘Raad van Negen’ (studentenverzet) en De Geusdeel 6
- 2EldersRommel begint bij El Alamein terug te trekkendeel 6
- 8EldersLanding van de Amerikanen en Engelsen in Marokko en Algeriëdeel 6
- 9EldersDe Duitsers landen op het vliegveld van Tunisdeel 6
- 11EldersHitler bezet Vichy-Frankrijkdeel 6 · deel 9
- 19EldersBegin van het Russische offensief tegen het Duitse Zesde Leger bij Stalingraddeel 6
- 24De Nederlandse regering waarschuwt tegen de aankoop van uitreisvergunningen ten behoeve van vervolgde Jodendeel 6
- 27Generalkommissar Wimmer overlegt met de secretarissen-generaal over de dislocatie der departementendeel 6
- 28Oprichting van het Bureau Inlichtingendeel 9
- 30IndiëOp Java wordt het gebruik in het publiek van het Nederlands en het Engels verbodendeel 11b
december
- 6De Philips-fabrieken gebombardeerddeel 6
- 6De ‘7 december-toespraak’ van koningin Wilhelminadeel 9
- 6IndiëKoningin Wilhelmina houdt de ‘7 december-toespraak’deel 11c
- 7IndiëLaatste uitzending in het Nederlands van de omroep op Javadeel 11b
- 9Secretaris-generaal Van Dam deelt de rectores magnifici mee dat de helft van de studenten in Duitsland moet gaan werkendeel 6
- 10Bespreking van Mussert, Seyss-Inquart en Schmidt met Hitlerdeel 6
- 12In Utrecht wordt de studenten-kartotheek in brand gestokendeel 6
- 12EldersBegin van het Duitse tegen-offensief om het Zesde Leger te ontzettendeel 6
- 13Viering van het tienjarig bestaan der NSB; Mussert wordt ‘Leider van het Nederlandse volk’deel 6
- 14De Raad van Negen roept een algemene studentenstaking uitdeel 6
- middenIndiëVan Timor worden de guerrillatroepen teruggetrokkendeel 11c
- middenIndiëHet 18th squadron van de Militaire Luchtvaart wordt naar het gebied van Darwin verplaatstdeel 11c
- 17Geallieerde verklaring over de massamoorden op Joden in Polendeel 7
- 28IndiëGouverneur-generaal van Starkenborgh, generaal ter Poorten e.a. worden van Java afgevoerddeel 11b
1943
januari
- 8Weinrebs ‘eerste lijst’ platzt in Westerborkdeel 7
- 13Het concentratiekamp Vught wordt in gebruik genomendeel 6
- 16De eerste Joden komen in het Judendurchgangslager Vught aandeel 6
- 19Geboorte van prinses Margriet Franciscadeel 6
- 20De Raad van Negen adviseert de studenten, naar de universiteiten en hogescholen terug te kerendeel 6
- 21Ontruiming van het Joodse krankzinnigengesticht ‘Het Apeldoornse Bos’deel 6
- 26EldersBekendmaking van de resultaten van de conferentie van Casablanca – ‘onvoorwaardelijke overgave’ wordt geëistdeel 6
- 28Het Bureau Militair Gezag ingesteld onder leiding van majoor mr. H.J. Krulsdeel 9
- 30Afkondiging van de verordening inzake de inschakeling van de Secretarie van Staat der NSB in het landsbestuurdeel 6
februari
- beginEerste nummer van Trouwdeel 6
- 2Fusillering van tien gijzelaars in Haarlemdeel 6
- 2EldersEinde van de strijd bij Stalingraddeel 6
- 4Afkondiging van de ‘Stalingrad-rouw’deel 6
- 4Publikatie van de naamlijst van Mussert’s ‘gemachtigden’deel 6
- 4Prof. Gerbrandy wekt via Radio Oranje het overheidspersoneel tot sterker verzet opdeel 6
- 5Liquidatie van generaal Seyffardtdeel 6
- 6Razzia’s op studenten te Amsterdam, Delft, Utrecht en Wageningendeel 6
- 9Razzia op de ‘plutocratenzonen’deel 6
- 13Himmler stelt Hitler voor, alle Nederlandse ex-militairen te internerendeel 6
- 14EldersHet Rode Leger herovert Rostowdeel 6
- 15IndiëSoekarno uit in een artikel bedekte kritiek op Japandeel 11b
- 20Bespreking van leden van de rechterlijke macht over de wantoestanden in het kamp-Ommendeel 6
- 21In de kerken worden kerkelijke protesten tegen het beleid van de bezetter voorgelezendeel 6
- 25Het z.g. Leeuwarder arrestdeel 6
maart
- 6De Raad van Negen adviseert de studenten, geen enkele loyaliteitsverklaring af te leggendeel 6
- 9Oprollen van de sabotagegroep-Pahud de Mortangesdeel 6
- 9IndiëInauguratie van de Poetera te Djakartadeel 11b
- 10Arrestatie van mr C.C. Dutilh, leider van de spionagegroep-‘Kees’deel 6
- 11Oprichting van de Landstorm Nederlanddeel 7
- 12H.G. de Jonge, de eerste door het Bureau Inlichtingen uitgezonden agent, arriveert in bezet gebieddeel 6
- 13Afkondiging van de regelingen die o.m. van de studenten het afleggen van een loyaliteitsverklaring vergendeel 6
- 13Duitse samenzweerders trachten vergeefs een vliegtuig met Hitler aan boord te doen neerstortendeel 7
- 13In bezet Nederland worden de bankbiljetten van ƒ 500 en ƒ 1000 van onwaarde verklaarddeel 7
- 15Afkondiging van de verordening krachtens welke alle ‘luxe’-bedrijven gesloten moeten wordendeel 6
- 15Walraven en mr. Gijs van Hall beginnen aan een uitbreiding van de fondsen voor het Nationaal Steunfondsdeel 7
- middenIndiëOprichting van Nefis IIIdeel 11c
- 21Mislukking van de poging van Duitse samenzweerders om Hitler in Berlijn op te blazendeel 7
- 22Rauter spreekt het kader van de Germaanse SS in Nederland toe o.m. over de Jodendeportatiesdeel 7
- 22Eerste bespreking waaruit de oprichting van de Benelux resulteertdeel 9
- 25Algemene demonstratie van de Nederlandse artsen tegen de Artsenkamerdeel 6
- 27Het Amsterdamse bevolkingsregister wordt in brand gestokendeel 6
- 31Ongelukkig bombardement van de Amerikaanse luchtmacht op Rotterdamdeel 6
april
- 1Oprollen van het Nationaal Comité en van de groep-Vorrinkdeel 6
- 1Einde van de artsendemonstratiedeel 6
- beginDe Joden ‘uit de provincie’ moeten zich naar het kamp Vught begevendeel 6
- beginIndiëGeneraal Harada maakt bekend dat op Java het tonarigoemi-stelsel zal worden ingevoerddeel 11b
- 3Arrestatie van Jan Dieters, lid van het driemanschap dat de illegale CPN leidtdeel 6
- 6Arrestatie van Lou Jansen, tweede lid van het driemanschap.deel 6
- 10Ca. 85% van de studenten weigert de loyaliteitsverklaring te ondertekenendeel 6
- eindeOprichting van de Raad van Verzetdeel 6
- 29Oproep van generaal Christiansen: alle ex-militairen moeten zich aanmelden om in krijgsgevangenschap te worden weggevoerddeel 6
- 29Begin van de April-Meistakingen in Twentedeel 6 · deel 9
- 29IndiëOprichting op Java van de Seinendan en de Keibodandeel 11b
- 30Stakingen in het gehele landdeel 6
- 30Afkondiging van het politie-standrecht in vier provinciesdeel 6
- 30Radio Oranje: ‘Niet aanmelden! Rustig houden!’deel 6
- 30De spoorwegen gaan niet in stakingdeel 6
- 30Scherp conflict tussen koningin Wilhelmina en minister-president Gerbrandy over de positie van het kabinet bij de bevrijdingdeel 9
mei
- 1Afkondiging van het politie-standrecht in het gehele landdeel 6
- beginDe ontsnappings-organisatie ‘Dutch Paris’ van Jean Weidner wordt ingeschakeld bij de Zwitserse Wegdeel 7
- 2Jan Thijssen, voorzitter van de Raad van Verzet, stuurt een telegram naar Londendeel 6
- 3Prof. Gerbrandy spoort aan, de wegvoering van de ex-militairen te verhinderendeel 6
- 3IndiëDe Japanse minister van Groot-Oost-Aziatische Zaken, Aoki, komt in Djakarta aandeel 11b
- 5De Befehlshaber der Sicherheitspolizei und des SD, dr. W. Harster, geeft instructies voor de laatste fase van de Jodendeportatiesdeel 6
- 6Studenten die de loyaliteitsverklaring niet afgelegd hebben, worden naar het concentratiekamp Ommen overgebrachtdeel 7
- 7De eerste groep ex-militairen moet zich aanmelden voor afvoer in krijgsgevangenschap naar Duitslanddeel 7
- 7Bepaald wordt dat alle mannen van 18 tot 35 jaar zich met het oog op de Arbeitseinsatz bij de gewestelijke arbeidsbureaus moeten aanmeldendeel 7
- 13Afkondiging van het verbeurdverklaren van alle radio’sdeel 7
- 16Kerkelijke afkondigingen n.a.v. de April-Meistakingendeel 6
- 17EldersAanval van de Engelse luchtmacht op de Möhne- en Ederdammendeel 7
- 19Toespraak van Seyss-Inquart in Hengelodeel 6
- 19Kerkelijk protest tegen het steriliseren van gemengd-gehuwde Jodendeel 7
- 24De leden van de Nederlandse Scheepvaart- en Handelscommissie stellen hun mandaat ter beschikkingdeel 9
- 26Grote Jodenrazzia in Amsterdam-centrumdeel 7
juni
- beginHet Nationaal Comité van Verzet presenteert zichdeel 7
- 4Eerste KP-overval (Langweer)deel 6
- 5Mussert valt op een kaderbijeenkomst van de NSB te Utrecht scherp de SS aandeel 7
- 10De geheime agent mr. P.L. d’Aulnis de Bourouill arriveert in bezet gebieddeel 7
- 12Minister van Lidth de Jeude ondertekent een aan de OD gerichte machtigingdeel 7
- middenIndiëDe geïnterneerden van Boven-Digoel worden naar Australië overgebrachtdeel 11c
- 16IndiëIn Tokio maakt minister-president Todjo bekend dat de Indonesiërs ‘deelneming aan het bestuur’ krijgendeel 11b
- 20Grote Jodenrazzia in Amsterdam-zuid en -oostdeel 7
- 22Aankomst van de geheime agent G. van Borssum Buismandeel 7
- 24Aankomst van de geheime agent Dignus Kragtdeel 7
- 25Jacht op de Nederlandse artsendeel 7
- 26Generalkommissar Schmidt pleegt zelfmoorddeel 7
- 26De leiding van de Landelijke Organisatie voor Hulp aan Onderduikers besluit tot het zoeken van contact met Knokploegendeel 7
juli
- 1De plegers van de aanslag op het Amsterdamse bevolkingsregister gefusilleerddeel 6
- 5IndiëOp Java worden de Centrale Adviesraad en diverse andere adviesraden ingestelddeel 11b
- 5EldersInzet van het grote Duitse zomer-offensief aan het Oostelijk frontdeel 7
- 7IndiëMinister-president Todjo komt in Djakarta aandeel 11b
- 8Mussert spreekt met Himmlerdeel 7
- 9EldersDe Geallieerden landen op Siciliëdeel 7
- 15Rauter geeft opdracht tot het houden van razzia’s op het plattelanddeel 7
- 17De Amerikaanse luchtmacht bombardeert Amsterdam-noorddeel 7
- 19Gefingeerde aanslag op de V-Mann Anton van der Waalsdeel 6
- 20Oprollen van de spionage-groep ‘Dienst-Wim’deel 6
- 22Oprollen van de groep-Oosterhuis die voor de ‘Zweedse Weg’ zorgdedeel 6
- 23EldersAan het Oostelijk front is het Duitse zomer-offensief misluktdeel 7
- 24EldersBegin van zware Geallieerde bombardementen op Hamburgdeel 7
- 25De Britse luchtmacht bombardeert Amsterdam-noorddeel 7
- 25EldersIn Italië wordt Mussolini afgezetdeel 7
augustus
september
- beginDe Geus signaleert het groeiend antisemitismedeel 7
- beginNaumann volgt Harster op als Befehlshaber der Sicherheitspolizei und des SDdeel 7
- 2Eerste radiotoespraak van koningin Wilhelmina over het Militair Gezagdeel 9
- 8EldersCapitulatie van Italiëdeel 7
- 9EldersDe Geallieerden landen bij Salernodeel 7
- 11Het Besluit op de Bijzondere Staat van Beleg wordt ondertekenddeel 9
- 27Het Parool maakt in een artikel melding van gaskamers in concentratiekampendeel 7
- eind‘Val’ van de leider van de Nederlandse Landstand, E.J. Roskamdeel 6
- eindBegin van de spionage op de Zwitserse Weg in opdracht van de chef-staf van de ODdeel 7
- 29Laatste grote Jodenrazzia in Amsterdamdeel 7
- 29Eerste Silbertanne-sluipmoordendeel 7
oktober
- IndiëIn Camp Lejeune (North Carolina) begint de vorming van het kernkader voor de mariniersbrigadedeel 11c
- 1IndiëDe Philippijnen worden ‘onafhankelijk’deel 11b
- 3IndiëOprichting van de Petadeel 11b
- 5Seyss-Inquart geeft richtlijnen voor de behandeling van de ‘legale rest’ der Jodendeel 7
- 9Lou Jansen en Jan Dieters gefusilleerddeel 6
- 10De Amerikanen bombarderen bij vergissing Enschededeel 7
- 11Invoering van de ‘Germaanse groet’ in de Nederlandse Arbeidsdienstdeel 6
- 15Het Regeringscommissariaat voor de Repatriëring ingesteld onder leiding van G.F. Ferwerdadeel 9
- middenIndiëDe aanleg van de Birma-spoorweg is voltooiddeel 11b
- 16IndiëEerste bijeenkomst van de Centrale Adviesraad voor Javadeel 11b
- 25Laatste vergadering van het college van secretarissen-generaaldeel 7
november
- 4Arrestatie van Jan Verleun van de groep CS-6deel 7
- 6EldersDe Russen bevrijden Kiewdeel 7
- 12Oprichting van de Nederlandse Landwachtdeel 7
- 14Arrestatie van Jan Postma, Cees Schalker en Daan Gouloozedeel 7
- 20IndiëDe Amerikanen landen op de Gilbert-eilandendeel 7 · deel 11b
- 22De Top van de LO richt de Persoonsbewijzen-Sectie opdeel 7
- 22IndiëTe Djakarta wordt de Masjoemi opgerichtdeel 11b
- 23Tweede radiotoespraak van koningin Wilhelmina over het Militair Gezagdeel 7 · deel 9
- 28EldersBegin van de Amerikaans-Engels-Russische conferentie te Teherandeel 7
december
- IndiëVorming van het 120th squadron van de Militaire Luchtvaartdeel 11c
- 2Mussert bezoekt Hitlerdeel 7
- 4De Tweede Distributiestamkaarten-beschikking wordt uitgegevendeel 7
- 8Minister-president Gerbrandy spreekt voor Radio Oranje over het Militair Gezagdeel 7
- middenSix, de chef-staf van de OD, ontslaat het hoofd van zijn Radiodienst, Jan Thijssendeel 7
- middenIn Amsterdam wordt een begin gemaakt met het oproepen van gemengd-gehuwde Joden voor werkkampendeel 7
- 23IndiëDe bestuursregeling voor Nederlands-Indië bij de bevrijding wordt vastgestelddeel 9 · deel 11c
- 24Van Heuven Goedhart en Cramer spreken in Coevorden met een vertegenwoordiger van de samenzweerders tegen Hitler, Wilhelm Staehledeel 7
- 28Eerste bijeenkomst in bezet gebied ter voorbereiding van de Federatie van Omroepverenigingendeel 9
1944
januari
- 3Van Heuven Goedhart c.s. sturen een stuk naar Londen in verband met een mogelijke plotselinge val van Hitlerdeel 7
- 7IndiëGeneraal Harada maakt op Java bekend dat de Poetera vervangen zal worden door de Djawa Hokokaideel 11b
- 10Gerbrandy ondertekent de eerste ‘machtiging’ ten behoeve van het Nationaal Steunfondsdeel 7
- middenBegin van de Zwitserse Weg Bdeel 7
- 22EldersIn Italië landen de Geallieerden bij Anziodeel 7
- 25De ‘zegeltjes-kraak’ te Tilburgdeel 7
- 27EldersDe Duitsers zijn geheel uit de buurt van Leningrad verdrevendeel 7
- eindEerste bijeenkomsten van de ‘Kern’deel 7
- 31IndiëDe Amerikanen landen op de Marshall-eilandendeel 11b
februari
maart
april
- 1De Duitsers sluiten het Englandspiel af met een honend telegramdeel 9
- 11Bombardement van ‘Kleykamp’ (de rijksinspectie der bevolkingsregisters)deel 7
- middenDe spionage op de Zwitserse Weg komt uitdeel 7
- 19IndiëEerste Geallieerde aanval op Sabangdeel 11c
- 22IndiëDe Amerikanen landen te Hollandia op Nederlands-Nieuw-Guineadeel 11b · deel 11c
- 24Vertrek van van Heuven Goedhart op weg naar Engelanddeel 7
- 26Vertrek van prof. Rutgers op weg naar Engelanddeel 7
mei
- 1Mislukte overval door Gerrit van der Veen c.s. op het Huis van Bewaring I te Amsterdamdeel 7
- 9EldersDe Russen bevrijden Sebastopoldeel 7
- 15Arrestatie van de KP-leider Leendert Valstardeel 7
- 16Razzia op Zigeuners en ‘asocialen’deel 7
- 16Ondertekening van de bestuursovereenkomsten voor bevrijd Nederlanddeel 9
- 17Geslaagde KP-overval op de Drukkerij Hoitsema te Groningendeel 7
- 17IndiëDe Amerikanen landen bij Sarmi en op Wakdedeel 11c
- 27IndiëDe Amerikanen landen op Biakdeel 11c
juni
- 1Schöngarth volgt Naumann op als Befehlshaber der Sicherheitspolizei und des SDdeel 7
- 4EldersIntocht der Geallieerden in Romedeel 7
- 4EldersGeneraal Eisenhower besluit: ‘D-Day’ in Normandië wordt dinsdag 6 junideel 7
- 6EldersDe Geallieerden landen in Normandiëdeel 10a
- 8Telegrafisch dringen koningin Wilhelmina en Gerbrandy aan op coördinatie van de illegaliteitdeel 7 · deel 9
- 10Mussert maakt bekend dat hij vrijwilliger bij de Wehrmacht is gewordendeel 10a
- 10EldersHet Rode Leger begint zijn offensief tegen Finlanddeel 10a
- 15Het V-1-offensief op Londen wordt ingezetdeel 10a
- 15IndiëDe Amerikanen landen op de Marianendeel 11b
- 17Mr. dr. G.J. van Heuven Goedhart komt in Engeland aandeel 9
- 22EldersBegin van het Russische offensief tegen de ‘Heeresgruppe Mitte’deel 10a
- 26Cherbourg bevrijd door de Amerikanendeel 10a
juli
- 2IndiëDe Amerikanen landen op Noemfoordeel 11c
- 3Namens 22 geheime organisaties wordt op een samenkomst te Amsterdam een Contact-Commissie gevormddeel 7 · deel 9
- 7Eerste bijeenkomst van de Contact-Commissie der illegaliteitdeel 10b
- 12Van Heuven Goedhart benoemd tot minister van justitiedeel 10a
- 13EldersBegin van het Russische offensief tegen de ‘Heeresgruppe Süd’deel 10a
- 15De overval van de KP op het Huis van Bewaring I te Amsterdam misluktdeel 7
- 15Oprichting van het Netherlands Office of Relief and Rehabilitationdeel 9
- 18IndiëTodjo treedt af; Koiso wordt de nieuwe Japanse minister-presidentdeel 11b
- 20EldersMislukte aanslag op Hitlerdeel 10a
- 25IndiëTweede Geallieerde aanval op Sabangdeel 11c
- 25EldersBegin van de Amerikaanse doorbraak in Normandiëdeel 10a
- 25EldersHet Rode Leger bereikt de Weichseldeel 10a
- eindBegin van de z.g. Deppner-executies in het concentratiekamp Vughtdeel 10a
- 30IndiëDe Amerikanen landen bij Sansapordeel 11c
augustus
- 1De Nederlandse koopvaardij onder Directies van Bewindvoering geplaatstdeel 9
- 1Begin van de opstand in Warschaudeel 10a
- 2Gerbrandy ondertekent de tweede ‘machtiging’ ten behoeve van het Nationaal Steunfondsdeel 7
- 2Gerbrandy en van Heuven Goedhart ondertekenen de stukken ter oprichting van het College van Vertrouwensmannendeel 10a
- 11Prof. dr. K. Schilder scheidt zich af van de Gereformeerde Kerkendeel 9
- 15EldersDe Geallieerden landen aan de Rivièradeel 10a
- 24Eerste bijeenkomst van het College van Vertrouwensmannendeel 10a
- 24IndiëGeallieerde aanval op Padangdeel 11c
- 25J.A. van Bijnen wordt Landelijk Sabotage-Commandant van de Knokploegendeel 10a
- 25EldersParijs bevrijddeel 10a
- 28Eerste nieuwe dropping van wapens en sabotagemateriaal ten behoeve van Nederlandse illegale groependeel 10a
- 29Opstand in Slowakijedeel 10a
- 30Hitler gelast de verbetering en verlenging van de ‘Westwall’deel 10a
- 31EldersHet Rode Leger in Boekarestdeel 10a
september
- 2De massale vlucht van NSB’ers uit Zuid-Limburg begintdeel 10a
- 3Prins Bernhard benoemd tot Bevelhebber der Nederlandse Strijdkrachten. Koningin Wilhelmina doet via Radio Oranje aan de bevolking in bezet gebied weten ‘dat de bevrijding voor de deur staat’deel 10a
- 3Begin van het georganiseerde vertrek der Rijksduitsers uit Nederlanddeel 10a
- 3 op 4Begin van de systematische spoorwegsabotage door de KPdeel 10a
- 3EldersBrussel bevrijddeel 10a
- 4Hitler gelast de hardnekkige verdediging van West Zeeuws-Vlaanderen en van Walcherendeel 10a
- 4Seyss-Inquart kondigt de Ausnahmezustand af, Rauter gelast dat iedereen om 8 uur ’s avonds binnenshuis moet zijndeel 10a
- 4De koningin gaat er accoord mee dat kolonel Kruls benoemd wordt tot chef-staf Militair Gezagdeel 10a
- 4Mussert besluit, de NSB’ers uit het westen en centrum des lands naar het oosten te evacuerendeel 10a
- 4De Regeringsvoorlichtingsdienst verspreidt het onjuiste bericht dat Breda is bevrijddeel 10a
- 4EldersAntwerpen bevrijddeel 10a
- 5Dolle Dinsdag: de massale vlucht der NSB’ers begintdeel 10a
- 5De Nederlandse Arbeidsdienst stroomt leegdeel 10a
- 5De bevolking gedraagt zich alsof de bezetter al is verdrevendeel 10a
- 5Eerste grote transport van gevangenen uit het concentratiekamp Vught naar Duitslanddeel 10a
- 6Prins Bernhard vestigt zich op het Continentdeel 10a
- 6Tweede grote transport van gevangenen uit Vughtdeel 10a
- 7Oprichting van een illegale Top-Driehoek in Amsterdamdeel 10a
- 7IndiëIn Tokio verklaart Koiso dat ‘Oost-Indië’ ‘onafhankelijk’ zal wordendeel 11b
- 8Eerste twee V-2’s op Londen gelanceerddeel 10a
- 8Begin van de evacuatie van het Duitse Vijftiende Leger over de Wester-Scheldedeel 10a
- 9In Amsterdam wordt een ‘Top-Driehoek’ gevormddeel 10b
- 10Het Britse Tweede Leger overschrijdt bij Beeringen het Kempenkanaaldeel 10a
- 11Schöngarth, Befehlshaber der Sicherheitspolizei und des SD, geeft het z.g. Niedermachungsbefehl uitdeel 10a
- 12Generaal-majoor Kruls geeft een Eerste Algemene Lastgeving uit met richtlijnen voor het arresteren van ‘foute’ elementendeel 10a
- 14Montgomery stelt zijn directief op voor ‘Market-Garden’deel 10a
- 14Bevrijding van Maastrichtdeel 10a
- 14De eerste poging van de Canadezen om West Zeeuws-Vlaanderen binnen te dringen, wordt afgeslagendeel 10a
- 14IndiëDr. H.J. van Mook benoemd tot tijdelijk luitenant-gouverneur-generaal van Nederlands-Indiëdeel 9 · deel 11c
- 14IndiëOprichting op Java van de Barisan Pelopordeel 11b
- 15 of 16Hitler gelast het uiterste fanatisme bij de verdediging van Duits grondgebieddeel 10a
- 15IndiëDe Amerikanen landen op Morotaideel 11c
- 16In Amsterdam begint het illegale ‘Delta-Centrum’ te functionerendeel 10a
- 17Grote Geallieerde luchtlandingen in Noord-Brabant, in het Rijk van Nijmegen en in de buurt van Arnhemdeel 10a
- 17De Nederlandse regering gelast een algemene spoorwegstakingdeel 10a
- 17Het Reichskommissariat naar Delden verplaatstdeel 10a
- 17EldersHet Britse Tweede Leger gaat van Beeringen uit tot het offensief overdeel 10a
- 18Bevrijding van Eindhovendeel 10a
- 18IndiëOndergang van de ‘Joenio Maroe’deel 11b
- 20Heel Oost Zeeuws-Vlaanderen bevrijddeel 10a
- 20Verovering van de Waalbruggen bij Nijmegendeel 10a
- 20De Britse Airbornes moeten de Rijnbrug bij Arnhem prijsgevendeel 10a
- 20Kolonel H. Koot stelt zich beschikbaar als Commandant Binnenlandse Strijdkrachtendeel 10b
- 21Begin van de vernieling door de Duitsers van de haveninstallaties van Rotterdam en Amsterdamdeel 10a · deel 10b
- 22Majoor van Houten geeft de Stoottroepen der Binnenlandse Strijdkrachten arrestatiebevoegdheiddeel 10a
- 24De koningin doet buiten de ministers om een telegram uitgaan waarin de Grote Adviescommissie der Illegaliteit gevraagd wordt, zich gereed te houden om een delegatie naar haar toe te sturendeel 10a
- 25De Airbornes verlaten in de nacht naar de 26ste de ‘perimeter’ te Oosterbeekdeel 10a
- 25Begin van de evacuatie van Arnhemdeel 10a
- ca. 25Reichskommissar Seyss-Inquart besluit alle voedseltransporten naar het westen des lands te verbiedendeel 10b
- 25IndiëDe Australische regering gaat ‘in beginsel’ accoord met het opvangen van ca. dertigduizend Nederlandse militairen na de bevrijding van Nederlanddeel 11c
- 26IndiëVan Mook en admiraal C.E.L. Helfrich dringen in Washington op een snelle bevrijding van Java aandeel 9 · deel 11c
- 29Eerste beraad in de Contact-Commissie over de uitnodiging van koningin Wilhelmina, een delegatie naar Londen te zendendeel 10b
oktober
- 1Grote razzia in Putten na een aanslag op Duitse militairendeel 10b
- 1IndiëAfkondiging in Londen van het Oorlogsvrijwilligersbesluitdeel 11c
- 2Einde van de opstand te Warschaudeel 10a
- 3De RAF maakt een bres in de Westkappelse Zeedijkdeel 10a
- 3In Eindhoven begint de zender ‘Herrijzend Nederland’ met zijn uitzendingendeel 10a
- 4Belangrijke notitie van de koningin: het tweede kabinet-Gerbrandy moet verdwijnendeel 10a
- 5De regering dringt via Radio Oranje op voortzetting van de spoorwegstaking aandeel 10b
- 5Gerbrandy vraagt Churchill om goedkeuring van de hulpverlening aan het westen des landsdeel 10b
- 6Het Canadese Eerste Leger zet zijn grote offensief tegen de Duitsers in West Zeeuws-Vlaanderen indeel 10a
- 7Grote Wehrmacht-razzia in Utrechtdeel 10b
- 10De eerste compagnie van de Stoottroepen vertrekt naar het frontdeel 10a
- 10EldersHet Rode Leger heeft de ‘Heeresgruppe Nord’ in Koerland afgesnedendeel 10b
- 12Dr. J.H. van Roijen arriveert als afgezant van het College van Vertrouwensmannen in het bevrijde Zuidendeel 10b
- 13Oprichting van de ‘Stichting 1940–1944’deel 10b
- 16Montgomery verleent absolute prioriteit aan de operaties tot het vrijmaken van de Wester-Scheldedeel 10a
- 16In Eindhoven wordt de ‘Bond Nederland’ opgericht (spoedig herdoopt tot ‘Gemeenschap Oud-Illegale Werkers Nederland’)deel 10a
- 16EldersHitler grijpt in Hongarije in door het staatshoofd, admiraal Horthy, af te zettendeel 10b
- 18Tweede Algemene Lastgeving van generaal Krulsdeel 10a
- 20IndiëDe Amerikanen landen op Leyte in de Philippijnendeel 11b
- 20EldersBevrijding van Belgradodeel 10b
- 23Na een aanslag op een SD’er worden in Amsterdam negen-en-twintig Todeskandidaten aan de openbare weg doodgeschotendeel 10b
- 24Begin van de Canadese aanval op de Kreekrakdamdeel 10a
- 25Begin van de bevrijding van Den Boschdeel 10a
- 27Bevrijding van Tilburgdeel 10a
- 28Kolonel Koot verdeelt de Binnenlandse Strijdkrachten in Stoottroepen (later: Strijdend Gedeelte) en Verzetstroepen (later: Bewakingstroepen)deel 10b
- 29Bevrijding van Bredadeel 10a
november
- 1Geallieerde landingen bij Vlissingen en bij Westkapelledeel 10a
- 1Kolonel Koot ontneemt Jan Thijssen, commandant van de Raad van Verzet, zijn bevelsbevoegdheiddeel 10b
- beginEerste sterfgevallen als gevolg van de honger in het westen des landsdeel 10b
- 2Het Duitse verzet in en bij West Zeeuws-Vlaanderen is gebrokendeel 10a
- 6Bevrijding van Middelburgdeel 10a
- 8Een Amerikaanse divisie, deel van het Canadese Eerste Leger, bereikt Moerdijkdeel 10a
- 8Seyss-Inquart heft het voedselembargo opdeel 10b
- 8IndiëFel anti-Westerse demonstratie te Djakartadeel 11b
- 10 en 11Grote Wehrmacht-razzia in Rotterdam en Schiedamdeel 10b
- 12Aanmatigende brief van generaal Kruls om de komst van ministers-‘kwartiermakers’ tegen te houdendeel 10a
- 14Vergadering van een ‘dubbele Contact-Commissie’ inzake de delegatie naar Londendeel 10b
- 15Kruls stelt officieel een Tijdelijk college van algemene commissarissen voor landbouw, handel en nijverheid indeel 10a
- 21‘Honger-demonstratie’ te Eindhovendeel 10a
- 21Grote Wehrmacht-razzia in Den Haag en omgevingdeel 10b
- 25De ministers-‘kwartiermakers’ vestigen zich in Oisterwijkdeel 10a
- 25Woelingen in het centrum van Brusseldeel 10a
- 28J.A. van Bijnen (‘Frank-KP’) sneuvelt bij Apeldoorndeel 10b
- eindSeyss-Inquart plaatst het Nederlandse Rode Kruis onder een NSB’erdeel 10b
- 28EldersHet eerste Geallieerde convooi bereikt de haven van Antwerpendeel 10a
december
- 1Seyss-Inquart geeft Hirschfeld verlof tot oprichting van een Centrale Rederij voor de Voedselvoorzieningdeel 10b
- 1Politieke beginselverklaring van de rechtersectie der illegaliteitdeel 10b
- beginAanvang van de regelmatige Biesbos-crossings van de groep-‘Albrecht’deel 10b
- beginIndiëOprichting op Java van de Hizbullahdeel 11b
- 2De Wehrmacht inundeert een groot deel van de Betuwedeel 10a
- 3In Midden-Limburg is de Wehrmacht beoosten de Maas teruggedrongendeel 10a
- 3EldersToespitsing van de crisis in Griekenland door een schietpartij in Athenedeel 10b
- 6Vergadering van Kruls in Eindhoven met de topfiguren der illegaliteit in het bevrijde Zuiden ter vaststelling van de bij arrestaties van ‘foute’ elementen te volgen richtlijnendeel 10a
- ca. 10Seyss-Inquart keurt goed dat de kerken hulp gaan verlenen op voedselgebieddeel 10b
- 10IndiëMacArthur en van Mook ondertekenen een Civil Affairs-overeenkomstdeel 11c
- 14Kruls geeft nieuwe arrestatie-richtlijnen uitdeel 10a
- 14Het Geallieerde hoofdkwartier maakt Montgomery verantwoordelijk voor de z.g. B-2-hulp: de hulp aan het westen des lands onmiddellijk na de bevrijdingdeel 10b
- 16EldersInzet van het Duitse Ardennen-offensiefdeel 10b
- 21De bisschoppen van Den Bosch en Breda roepen de katholieken op, trouw te blijven aan hun eigen organisatiesdeel 10a
- eindOprichting van de Communistische Partij Bevrijd Gebieddeel 10a
- 28Mussert zet C. van Geelkerken en mr. M.M. Rost van Tonningen af als plaatsvervangend leiders van de NSBdeel 10b
- eindBegin van de z.g. Liese-Aktiondeel 10b
- 30EldersInzet van het grote Geallieerde tegen-offensief in de Ardennendeel 10b
1945
januari
- 2Bijzondere vergadering van de ministerraad ter bespreking van de positie van het Militair Gezagdeel 10a
- 2De regering verbiedt via Radio Oranje alle medewerking aan de Liese-Aktiondeel 10b
- 6Gerbrandy en de minister van scheepvaart, J.M. de Booy, dringen bij Eisenhower op betere voorbereiding van de B-2-hulp aandeel 10b
- 9IndiëDe Amerikanen landen op het hoofdeiland van de Philippijnen, Luzondeel 11b
- 11Het kabinet aanvaardt dat de koningin de regeling voor het noodparlement niet ondertekentdeel 10a
- 12EldersInzet van het grote offensief van het Rode Leger in de richting van de Oderdeel 10b
- 14Begin van de evacuatie van Venlodeel 10a
- 14Koningin Wilhelmina doet een beroep op president Roosevelt en koning George VI om Nederland meer hulp te verlenendeel 10b
- 18Begin van de ontruiming van het concentratiekamp-complex Auschwitz-Birkenaudeel 10b
- ca. 19Vertrouwensman J. van der Gaag arriveert als afgezant van het College van Vertrouwensmannen in het bevrijde Zuidendeel 10b
- 19IndiëAanval op de raffinaderijen van Palembangdeel 11c
- 20Begin van de evacuatie van Roermonddeel 10a
- 22De ministers keuren een brief van Gerbrandy goed waarin de koningin wordt gewaarschuwd tegen de vorming van een z.g. koninklijk kabinetdeel 10a
- 23Gerbrandy zet Burger wegens een radiotoespraak uit het kabinet en biedt het ontslag van het kabinet aandeel 10a
- 25Aankomst in Zwitserland van een transport uit Bergen-Belsen dat een duidelijk beeld geeft van de noodtoestand aldaardeel 10b
- 28De eerste Zweedse voedselschepen arriveren in Delfzijldeel 10b
- 31Een door de koningin uitgenodigde delegatie uit het bevrijde Zuiden arriveert in Londendeel 10a
februari
- 4–10EldersConferentie van Jaltadeel 10b
- 5Minister van Kleffens weigert een kabinet te formerendeel 10a
- 8De koningin verleent Gerbrandy opdracht tot formatie van een nieuw kabinetdeel 10a
- 8EldersInzet van het Geallieerde offensief ter verovering van het Rijnland bewesten de Rijndeel 10b
- 10De arrestatieregeling voor het alsnog te bevrijden gebied wordt vastgestelddeel 10a
- 14IndiëRebellie van het Peta-bataljon te Blitar (Oost-Java)deel 11b
- 15Minister van Heuven Goedhart installeert het eerste Tribunaaldeel 10a
- 19IndiëDe Amerikanen landen op Iwo-Jimadeel 11b
- 23Bekendmaking van de samenstelling, voorzover voltooid, van het derde kabinet-Gerbrandydeel 10a
- 23IndiëProf. Schmutzer wordt minister van overzeese gebiedsdelendeel 11c
- 24Gerbrandy dringt bij Eisenhowers chef-staf Bedell Smith aan op een apart offensief ter bevrijding van Nederland benoorden de grote rivierendeel 10b
- 27Eerste uitdelingsdag van het Zweedse voedsel in de hongerprovinciesdeel 10b
maart
- 1Roermond en Venlo bevrijddeel 10b
- 3Bombardement van het Bezuidenhoutkwartier in Den Haagdeel 10b
- 7Rauter zwaar gewond bij een overval bij Woeste Hoeve; tweehonderddrie-en-zestig Todeskandidaten worden doodgeschotendeel 10b
- 7EldersDe Amerikanen veroveren bij Remagen de eerste brug over de Rijndeel 10b
- 9IndiëHet centrum van Tokio wordt bij een Amerikaans bombardement verwoestdeel 11b
- 13Bij Eede (West Zeeuws-Vlaanderen) zet de koningin weer voet op Nederlandse bodemdeel 10a
- 14De Combined Chiefs of Staff geven Eisenhower opdracht tot een apart offensief ter bevrijding van West-Nederlanddeel 10b
- 18J.J.F. Borghouts (‘Peter-Zuid’) arriveert in bezet gebied als Commandant Strijdend Gedeelte van de BSdeel 10b
- 23EldersHet Britse Tweede Leger overschrijdt de Rijn bij Rees en Weseldeel 10b
- 26EldersHet Amerikaanse Zevende Leger overschrijdt de Rijn bij Wormsdeel 10b
- 30Begin van de bevrijding van Oost- en Noord-Nederlanddeel 10b
april
- beginDe staf Militair Gezag wordt van Brussel naar Breda verplaatstdeel 10a
- 1IndiëDe Amerikanen landen op Okinawadeel 11b
- 2In een gesprek met Hirschfeld oppert Seyss-Inquart het denkbeeld van een wapenstilstand die grootscheepse hulpverlening aan de hongerprovincies mogelijk zou makendeel 10b
- 3IndiëMacArthur verneemt dat hij niet op Java mag landendeel 11c
- 4Mussert vlucht over de Afsluitdijk naar Den Haagdeel 10b
- 5IndiëKoiso treedt af; Soezoeki wordt de nieuwe Japanse minister-presidentdeel 11b
- 6Begin van de muiterij van het Georgische bataljon op Texeldeel 10b
- 9Overleg van de Vertrouwensmannen en leden van Koots staf over Seyss-Inquarts aanboddeel 10b
- 11Buchenwald wordt als eerste niet volledig ontruimde concentratiekamp bevrijd door de Geallieerde legersdeel 10b
- 11De Canadezen trekken bij Gorssel over de IJsseldeel 10b
- 12Montgomery schrapt het aparte offensief ter bevrijding van de hongerprovinciesdeel 10b
- 12Seyss-Inquart spreekt met van der Vlugt en Six als afgevaardigden van het College van Vertrouwensmannen en van kolonel Kootdeel 10b
- 12EldersPresident Roosevelt overlijdt; Truman volgt hem opdeel 10b
- 14Bevel van Himmler: ‘Geen gevangene mag levend in handen van de vijand vallen’deel 10b
- 14Aankomst van de Vertrouwensmannen van der Gaag en Neher in het bevrijde Zuidendeel 10b
- 15Gerbrandy bij Churchill voor overleg over Seyss-Inquarts aanboddeel 10b
- 16EldersHet Rode Leger zet zijn offensief in ter verovering van Berlijndeel 10b
- 17Inundatie van de Wieringermeerpolderdeel 10b
- 18Het gehele Oosten en Noorden des lands is bevrijd behalve het gebied bij Delfzijl en de Waddeneilandendeel 10b
- 21De illegaliteit stuurt zijn eerste telegram naar Londen waarin wordt geprotesteerd tegen de besprekingen met Seyss-Inquartdeel 10b
- 23De Combined Chiefs of Staff machtigen Eisenhower, een wapenstilstand met Seyss-Inquart te sluitendeel 10b
- 25IndiëBegin van de Conferentie van San Franciscodeel 11c
- 26Afkondiging van het Buitengewoon Mijnbesluit dat o.m. een publiekrechtelijke organisatie voor de mijnen in het vooruitzicht steltdeel 10a
- eindDe Katholieke Staatkundige Vereniging opgericht in het bevrijde Zuidendeel 10a
- 28In Achterveld treffen de Duitser Schwebel en Montgomery’s chef-staf de Guingand een regeling voor een conferentie met Seyss-Inquartdeel 10b
- 28EldersMussolini wordt gefusilleerd door Italiaanse partisanendeel 10b
- 29Eerste voedseldroppings in de hongerprovinciesdeel 10b
- 29EldersHitler benoemt admiraal Dönitz tot zijn opvolgerdeel 10b
- 30In Achterveld keurt Seyss-Inquart regelingen goed voor snelle hulpverlening aan de hongerprovinciesdeel 10b
- 30EldersHitler pleegt zelfmoorddeel 10b
mei
- 1IndiëDe Australiërs landen op Tarakandeel 11b · deel 11c
- 2Eerste voedseltransporten naar de hongerprovincies langs de weg, via Rhenendeel 10b
- 2–3Seyss-Inquart vertrekt naar Flensburg voor overleg met Dönitzdeel 10b
- 4Montgomery aanvaardt de capitulatie van de ‘Wehrmacht’ in Noordwest-Europa, Nederland inbegrependeel 10b
- 4‘Mobilisatie’ van de BS in de hongerprovinciesdeel 10b
- 5Generaal Blaskowitz neemt in hotel ‘De Wereld’ te Wageningen het hem door generaal Foulkes voorgelegde capitulatiebevel in ontvangstdeel 10b
- 5Radiotoespraak van koningin Wilhelminadeel 10b
- 5De eerste voedselschepen komen in Rotterdam aandeel 10b
- 5EldersEen Geallieerde voorhoede arriveert in Kopenhagendeel 10b
- 6Generaal Blaskowitz ondertekent in de aula van de Landbouwhogeschool te Wageningen het hem de vorige dag voorgelegde capitulatiebeveldeel 10b
- 7Schietpartij op de Dam te Amsterdamdeel 10b
- 7Arrestatie van Mussertdeel 10b
- 7EldersEerste ‘algemene’ Duitse capitulatie te Reimsdeel 10b
- 8Intocht van de twee divisies van het Ist Canadian Army Corps in Amsterdam, Den Haag en Rotterdamdeel 10b
- 8Generaal Kruls, chef-staf Militair Gezag, arriveert in Den Haagdeel 10b
- 8Eerste zitting van een Tribunaal (Breda)deel 12
- 8EldersEen Geallieerde voorhoede arriveert in Oslodeel 10b
- 8EldersTweede ‘algemene’ Duitse capitulatie in Berlijndeel 10b
- 14Gerbrandy biedt het ontslag van zijn derde kabinet aandeel 12
- 16Opheffing van het College van Vertrouwensmannendeel 10b
- 19EldersDe laatste Duitse troepen staken hun verzetdeel 10b
- 24Oprichting van de Nederlandse Volksbewegingdeel 12
- 25Koningin Wilhelmina benoemt Schermerhorn en Drees tot kabinetsformateursdeel 12
- 28IndiëInstallatie te Djakarta van de Commissie tot Onderzoek van de ‘Onafhankelijkheid’deel 11b
- 29Oprichting van het Bureau Nationale Veiligheiddeel 12
juni
- 1IndiëSoekarno’s Pantja-Sila-toespraakdeel 11b
- 5De laatste groep Wehrmacht-militairen verlaat Den Helder op weg naar Duitslanddeel 12
- 23Het kabinet-Schermerhorn treedt aandeel 12
- 24IndiëHet kabinet-Schermerhorn treedt in functiedeel 11c
- 27Schermerhorn houdt een lange programmatische radiotoespraakdeel 12
- 28Eerste grote havenstaking in Rotterdamdeel 12
juli
- 1IndiëDe Australiërs landen te Balikpapandeel 11b
- 2IndiëDe Australiërs landen in Balikpapandeel 11c
- 6IndiëBijeenkomst te Djakarta ter oprichting van de Gerakan Rakjat Baroe; de vertegenwoordigers der jongeren lopen wegdeel 11b
- 12IndiëDe Australische regering trekt haar toezegging met betrekking tot het opvangen van Nederlandse troepen indeel 11c
- 16IndiëGeslaagde proef-explosie van een atoomwapendeel 11b
- 16IndiëIn Djakarta sluit de Commissie tot Onderzoek van de ‘Onafhankelijkheid’ haar werkzaamheden afdeel 11b
- 18IndiëDe Nederlandse regering vraagt (vergeefs) toegang tot de Conferentie van Potsdamdeel 11c
- 20Installatie van de Nationale Adviescommissiedeel 12
- 26IndiëVerklaring van Potsdamdeel 11b
augustus
- 3IndiëIn Djakarta wordt Soekarno tot leider gekozen van de Gerakan Rakjat Baroedeel 11b
- 5De Raad voor het Rechtsherstel wordt ingestelddeel 12
- 6IndiëHirosjima wordt door de eerste atoombom getroffendeel 11b
- 7IndiëBekendmaking dat midden augustus op Java een Commissie ter Voorbereiding van de ‘Onafhankelijkheid’ opgericht zal wordendeel 11b
- 8Begin van de demobilisatie der Binnenlandse Strijdkrachtendeel 12
- 9IndiëDe Sowjet-Unie zet een offensief tegen Japan indeel 11b
- 9IndiëNagasaki wordt door de tweede atoombom getroffendeel 11b
- 11IndiëSoekarno, Hatta en dr. Radjiman worden in Dalat door veldmaarschalk Teraoetsji ontvangendeel 11b
- 12IndiëVan Mook ‘verwacht geen te grote moeilijkheden op Java’deel 11c
- 14IndiëDe Japanse regering besluit te capitulerendeel 11b
- 15IndiëKeizer Hirohito maakt Japans capitulatie bekenddeel 11b
- 15IndiëMountbattens gezagsgebied wordt tot heel Nederlands-Indië uitgebreiddeel 11b · deel 11c
- 16IndiëSoekarno en Hatta worden uit Djakarta ontvoerd naar Rengasdenklokdeel 11b
- 17IndiëSoekarno en Hatta roepen te Djakarta de Republiek Indonesië uitdeel 11b · deel 11c · deel 12
- 17IndiëDe Nederlandse regering aanvaardt de verlegging van de zonegrensdeel 11c
- 18IndiëSoekarno en Hatta als president, resp. vice-president gekozendeel 11b
- 21IndiëHet Japanse Zestiende Leger op Java besluit, de Republiek tersluiks zoveel mogelijk steun te verlenendeel 11c
- 22IndiëDe Raad voor Oorlogvoering van het kabinet-Schermerhorn plaatst Helfrich onder van Mookdeel 11c
- 23IndiëEerste radiotoespraak van Soekarno als president van de Republiekdeel 11b
september
- 4IndiëVorming van het eerste kabinet van de Republiek Indonesiëdeel 11b
- 4IndiëVan Mook en van der Plas overleggen op Ceylon met Mountbattendeel 11c
- 6IndiëMinister Logemann spreekt in Lydda met van Starkenborghdeel 11c
- 12IndiëBegin van de dienstweigering, in Australië, van Indonesische Knil-militairendeel 11c
- 15IndiëDe Britse kruiser ‘Cumberland’ onder Rear-Admiral Patterson arriveert voor Bataviadeel 11c
- 19IndiëGrote Indonesische betoging op het Ikada-plein te Djakartadeel 11c
- 20Oprichting van de Stichting Toezicht Politieke Delinquentendeel 12
- 24IndiëBegin van de boycot, in Australië, van Nederlandse schependeel 11c
- 25De Tijdelijke Staten-Generaal beginnen te functionerendeel 12
- 26In het kader van de geldzuivering wordt het eerste nieuwe geld ingevoerddeel 12
- 27–28IndiëVan der Plas in Singapore bij Mountbattendeel 11c
- 28IndiëDe eerste Britse troepen arriveren in Bataviadeel 11c
- 29IndiëGeneraal Christison legt in Singapore een voor de Republiek zeer gunstige persverklaring afdeel 11c
- 30IndiëHet kabinet-Schermerhorn stelt een ‘verklaring van zelfverzekerdheid’ opdeel 11c
oktober
- 1IndiëHelfrich arriveert in Bataviadeel 11c
- 1IndiëIn Soerabaja valt een grote hoeveelheid Japanse wapens in handen van Indonesische strijdgroependeel 11c
- 2IndiëVan Mook arriveert in Bataviadeel 11c
- 3IndiëIn Medan treedt een Republikeins gouverneur van Sumatra in functiedeel 11c
- 10IndiëMountbatten dringt er bij van Mook op aan om met Soekarno te sprekendeel 12
- 11IndiëVan Starkenborgh vraagt ontslag als gouverneur-generaaldeel 11c
- 16IndiëLogemann spreekt in de Tijdelijke Tweede Kamer – begin van het eerste grote parlementaire debat over Indiëdeel 11c
- 26Afkondiging van het Besluit Politieke Delinquenten-1945: de voorwaardelijke invrijheidstelling wordt mogelijk gemaaktdeel 12
- 31IndiëVan Mook spreekt met een delegatie van de Republiek Indonesië waarvan Soekarno deel uitmaaktdeel 12
november
- 15Slotvergadering van de Nationale Adviescommissiedeel 12
- 17IndiëHet kabinet-Schermerhorn besluit tot grootscheepse troepenzendingen naar Indiëdeel 12
- 20Koningin Wilhelmina opent de zitting van de Voorlopige Staten-Generaaldeel 12
- 20Radio Herrijzend Nederland maakt plaats voor Radio Nederland in Overgangstijddeel 12
1946
januari
- 23Alle dijken van Walcheren zijn gedichtdeel 12
februari
- 10IndiëHet kabinet-Schermerhorn erkent, zij het onder voorbehoud, Indonesië’s recht op zelfbeschikkingdeel 12
maart
- 4Einde van de Bijzondere Staat van Beleg en dus van het Militair Gezagdeel 12
april
- 14IndiëBegin van de (mislukte) Hoge Veluwe-conferentie met een delegatie van de Republiek Indonesiëdeel 12
mei
juni
- 19Het eerste kabinet-Beel treedt aandeel 12
juli
- 16IndiëDe Malino-conferentie wordt geopenddeel 12
september
- 24IndiëGrote stakingen, hoofdzakelijk in Amsterdam, tegen de troepenverschepingen naar Indiëdeel 12
oktober
- 17Seyss-Inquart wordt in Neurenberg opgehangendeel 12
november
- 13IndiëDe concept-Linggadjati-overeenkomst wordt ondertekenddeel 12
1947
februari
- 1Radio Nederland in Overgangstijd maakt plaats voor de Nederlandse Radio-Uniedeel 12
maart
- 25IndiëDe Linggadjati-overeenkomst wordt ondertekenddeel 12
juni
- 5In een toespraak voor de Universiteit van Harvard dringt de Amerikaanse Secretary of State Marshall op een grootscheeps Europees Herstelprogramma aandeel 12
juli
- 21IndiëDe Eerste Politionele Actie wordt ingezetdeel 12
augustus
- 24IndiëDe Veiligheidsraad stelt met het oog op het Nederlands-Indonesische conflict met algemene stemmen o.m. een Commissie van Goede Diensten indeel 12
1948
januari
- 17IndiëDe ‘Renville’-overeenkomst wordt ondertekenddeel 12
juli
augustus
- 7Het kabinet-Drees/van Schaik treedt aandeel 12
september
november
- 4IndiëVan Mook verlaat Batavia; zijn plaats wordt ingenomen door Beel als Hoge Vertegenwoordiger van de Kroondeel 12
december
- 19IndiëDe Tweede Politionele Actie wordt ingezet – Djokjakarta bezetdeel 12
1949
januari
- 28IndiëDe Veiligheidsraad besluit tot het instellen van de United Nations Commission for Indonesia en eist dat de Republikeinse regering naar Djokjakarta mag terugkerendeel 12
maart
mei
juli
- 7IndiëSoekarno en Hatta keren in Djokjakarta terugdeel 12
augustus
- 23IndiëBegin van de Rondetafelconferentie in Den Haagdeel 12
1939
augustus
- eindAlgemene mobilisatiedeel 2
oktober
- 19Het eerste Duitse aanvalsplan voor het westen, Fall Gelb, ligt klaardeel 2
november
- 7Hitler stelt de aanval op het westen uit van 12 naar 15 november – de eerste van achttien keer dat de aanvalsdatum vóór mei 1940 wordt verschovendeel 2
- 8Majoor Sas komt naar Den Haag om te waarschuwen dat Duitsland op 12 november zal aanvallendeel 2
- 9Venlo-incident: de Duitse geheime dienst ontvoert twee Britse agenten van Nederlandse bodemdeel 2
1940
februari
- 5Het ontslag van opperbevelhebber Reynders wordt bekendgemaakt; zijn opvolger is generaal Winkelmandeel 2
april
mei
- 9Hitler geeft het codewoord ‘Danzig’: de aanval in het westen gaat doordeel 2
- 9Majoor Sas belt ’s avonds vanuit Berlijn naar Den Haag: ‘Morgenvroeg bij het aanbreken van de dag vindt het plaats’deel 2
- 9/10In de nacht trekken overvalploegen van de Abwehr, deels in nagemaakte Nederlandse uniformen en met leden van ‘Sport en Spel’, op naar de bruggen over IJssel, Maas-Waalkanaal, Maas en Julianakanaaldeel 2
- 10Om 3.55 uur valt Duitsland Nederland binnendeel 3
- 10Duitse luchtlandingen rond Den Haag en bij Rotterdam; Waalhaven en de bruggen bij Moerdijk, Dordrecht en Rotterdam vallen in Duitse handendeel 3
- 10Koningin Wilhelmina richt ‘een vlammend protest’ tegen de invaldeel 3
- 10Het Franse zevende leger rukt op naar Zeeland en Noord-Brabantdeel 3
- 10Begin van de paniek over de ‘Vijfde Colonne’; eerste arrestaties en interneringendeel 3
- 11Ten oosten van de Grebbeberg gaat de voorpostenstrook verlorendeel 3
- 11De Peel-Raamstelling wordt ontruimddeel 3
- 11De Vijfde-Colonne-paniek grijpt om zich heen: overal worden vermeende parachutisten gemeld en verdachten opgepaktdeel 3
- 12De SS verovert de helft van de Grebbebergdeel 3
- 12De Wonsstelling bij de Afsluitdijk valtdeel 3
- 12Duitse pantserwagens van de 9de Panzer-Division passeren de Moerdijkbrugdeel 3
- 12Prinses Juliana en haar gezin vertrekken naar Engelanddeel 3
- 13De Grebbelinie valt; het veldleger trekt terugdeel 3
- 13Koningin Wilhelmina en de regering vertrekken naar Engelanddeel 3
- 14Duits ultimatum aan Rotterdamdeel 3
- 14Bombardement van Rotterdam; de stad geeft zich overdeel 3
- 14Generaal Winkelman capituleert – in Zeeland wordt doorgevochtendeel 3
- 14’s Avonds maakt Winkelman via de radio bekend: ‘wij hebben de strijd gestaakt’deel 3
- 15In Zeeland verlaten de Nederlandse troepen de Zanddijkstellingdeel 3
- 15Capitulatie-overeenkomst te Rijsoord ondertekenddeel 4
- 15Gelijkschakeling ANPdeel 4
- 15Colijn wil nieuwe regering vormendeel 4
- 17Duits bombardement op Middelburgdeel 3
- 17De Nederlandse troepen op Walcheren en Noord-Beveland bieden de capitulatie aandeel 3
- 17Omroepverenigingen aanvaarden Duitse supervisiedeel 4
- 17Leutnant Töpfer bij Mussertdeel 4
- 18Hitler benoemt Seyss-Inquart tot Reichskommissardeel 4
- 18‘Bericht no. 2’ van Bernard IJzerdraats ‘Geuzenactie’deel 4
- 20Militärbefehlshaber von Falkenhausen in functiedeel 4
- 20Directie Nederlandse Spoorwegen spreekt zich uit voor ‘loyale samenwerking’ met de bezetterdeel 4
- 20Minister-president jhr. mr. D.J. de Geer houdt een weinig strijdvaardige toespraak voor de BBCdeel 9
- 24Departement van sociale zaken gelast, de plaatsing van werklozen in Duitsland te bevorderendeel 4
- 24Eerste nummer van Volk en Vaderland na de capitulatiedeel 4
- 24Afkondiging van het eerste wetsbesluit der regeringdeel 9
- 25Hitler gelast de oprichting van de SS-Standarte ‘Westland’deel 4
- 25Eerste nummer van De Weg (weekblad van Nationaal Front) na de capitulatiedeel 4
- 27Generaal Winkelman verbiedt schriftelijk militaire productie voor de Duitsersdeel 4
- 29Gezagsoverdracht aan Reichskommissar Seyss-Inquart en Wehrmachtbefehlshaber Christiansendeel 4
- 30Hitler besluit, de Nederlandse krijgsgevangenen vrij te latendeel 4
juni
- 2Rost van Tonningen arriveert in Den Haag; gesprek met Himmler en Seyss-Inquartdeel 4
- 2Prinses Juliana vertrekt met de prinsessen Beatrix en Irene naar Canadadeel 9
- 3Seyss-Inquart bepaalt dat generaal Winkelman zich alleen met de demobilisatie mag bezig houdendeel 4
- 4De Metaalbond zwicht voor de Duitse eisendeel 4
- 5Eerste gesprek tussen Mussert en Seyss-Inquartdeel 4
- 7Het college van secretarissen-generaal keurt het werk aan de Duitse vliegvelden goeddeel 4
- ca. 10Terugkeer krijgsgevangenen uit Duitslanddeel 4
- 14Eerste nummer van Bulletindeel 4
- 17De regering verleent machtiging aan de Nederlandse Scheepvaart- en Handelscommissiedeel 9
- 18Opheffing van het uniformverboddeel 4
- 22‘Hagespraak der bevrijding’ (NSB-demonstratie)deel 4
- 22Eerste circulaire van de ‘Raad van Voorlichting der Nederlandse pers’deel 4
- 24Seyss-Inquart schakelt de Staten-Generaal uitdeel 4
- 24Opheffing ambtenarenverboddeel 4
- 24 of 25Eerste gesprek van Einthoven, Homan, de Quay en Reinink met Generalkommissar Schmidtdeel 4
- 25Eerste bijeenkomst van het Convent der Kerkendeel 4
- 26Vergadering van de ‘Nederlandse Gemeenschap’ in Den Haagdeel 4
- 29Anjerdagdeel 4
juli
- beginDe Groot, Jansen en Dieters krijgen de leiding van de illegale CPNdeel 4
- 1De Joden moeten de luchtbescherming verlatendeel 4
- 1De Quay voor het eerst in een vergadering van het Politiek Conventdeel 4
- 2Publikatie van Colijns brochure Op de grens van twee wereldendeel 4
- 2Generaal Winkelman weggevoerddeel 4
- 4Luisterverboddeel 4
- 11Schmidt wijst het manifest van de ‘eerste’ Nederlandse Unie afdeel 4
- 14Afleggen van de erewoordsverklaring door de beroepsmilitairendeel 4
- 14Partijraad SDAP; toespraak door Dreesdeel 4
- 15Oprichting Nationaal Comité voor Economische Samenwerking bekendgemaaktdeel 4
- 15De Opbouwdienst treedt in werkingdeel 4
- 16H. Woudenberg Kommissar bij het NVV; CNV en RKWV krijgen Duitse controleursdeel 4
- 17Comité van Nationale Eensgezindheid valt uiteendeel 4
- 19 en 20Arrestatie eerste groep Indische gijzelaarsdeel 4
- 19Oprichting van de Centrale Inlichtingendienst onder leiding van F. van ’t Santdeel 9
- 20Rost van Tonningen Kommissar für die marxistischen Parteien, Arbeiderspers onder toezicht geplaatstdeel 4
- 20Radiotoespraak Rost van Tonningendeel 4
- 21Het bestuur van de Vara aanvaardt Rosts toezichtdeel 4
- 23Gesprek Rost van Tonningen-Vorrinkdeel 4
- 24A. Plesman op bezoek bij Hermann Goeringdeel 4
- 24Oproep Driemanschap Nederlandse Uniedeel 4
- 25No. 1 van de Nieuwsbrief van Pieter ’t Hoendeel 4
- 27Het program van de Nederlandse Unie gepubliceerddeel 4
- 28Eerste toespraak van koningin Wilhelmina voor Radio Oranjedeel 4 · deel 9
- 30Bespreking van Himmler met Mussertdeel 4
augustus
- 6Eerste optreden in het openbaar van het Driemanschap der Nederlandse Uniedeel 4
- 10Grote vergadering van de ARP en de CHU in Amsterdamdeel 4
- 23Koningin Wilhelmina zegt minister-president de Geer zijn ontslag aandeel 9
- 24Eerste nummer van De Uniedeel 4
- 28Aankomst in bezet gebied van de eerste geheime agent van de Nederlandse regering, L.A.R.J. van Hameldeel 4
- 31Demonstraties op Koninginnedagdeel 4
- 31Eerste nummer van Vrij Nederlanddeel 4
september
- 3Bekendmaking van de formatie van het eerste kabinet-Gerbrandydeel 9
- 4Mussert belooft, Hitlers ‘bevelen’ te zullen nakomendeel 4
- 6Het college van secretarissen-generaal zegt Wimmer toe, voortaan geen Joden in overheidsdienst te zullen benoemendeel 4
- 7WA-man Ton in Den Haag dodelijk getroffendeel 4
- 7 of 8De gouverneur-generaal van Nederlands-Indië ontvangt een telegram waarin de secretarissen-generaal aandringen op andere behandeling van de geïnterneerde Duitsersdeel 4
- 11Van Genechten roept uit ‘Wij zullen de macht overnemen!’deel 4
- 11Oprichting van de Nederlandse SS door Mussertdeel 4
- 16Protest van N.H. de Graaf tegen de Joden-discriminatiedeel 4
- 23Mussert met van Geelkerken en Rost van Tonningen bij Hitlerdeel 4
- 28Eerste bijeenkomst van prof. Snijders ‘Cultuurkring’deel 4
oktober
- 1Identificatieplicht ingevoerddeel 4
- ca. 5Rondzenden van de Ariërverklaringen onder het overheidspersoneeldeel 4
- 7Tweede groep Indische gijzelaars gearresteerddeel 4
- 7Vertrek uit Den Haag van Boerstra en Jongejan voor een missie naar Nederlands-Indiëdeel 4
- ca. 15Voedselaankoopbureau opgericht onder leiding van C. van Stolkdeel 9
- 17Besluit tot invoering van het persoonsbewijsdeel 5
- 20Joodse ondernemingen moeten zich aanmelden bij de Wirtschaftsprüfstelledeel 5
- 22Oprichting van de Winterhulp Nederlanddeel 4
- 22Joodse ondernemingen krijgen opdracht, zich aan te melden bij de Wirtschaftsprüfstelledeel 4
- 23Conferentie in Berlijn over de opheffing van de Nederlands-Duitse deviezengrensdeel 4
- 27Het eerste kerkelijke protest wordt in veel Protestantse kerken voorgelezendeel 4
- 31Secretaris-generaal Hirschfeld richt de Organisatie-Commissie Woltersom opdeel 7
november
- 9Conflict over een radioreportage van een mars van de WAdeel 4
- 9Begin reis naar Duitsland van een aantal vakbondsbestuurdersdeel 5
- 11Instelling van een ‘gemachtigde voor de prijzen’deel 4
- 21De circulaire gaat uit waarbij de Joden uit hun functies bij de overheid ontheven wordendeel 4
- 23Eerste nummer van De Waarheiddeel 4
- 23Studentenstaking te Delft afgekondigddeel 4
- 26Toespraak van Cleveringa; studentenstaking te Leidendeel 4
- 28Oprichting van het departement van volksvoorlichting en kunsten; dr T. Goedewaagen wordt secretaris-generaal. Prof. van Dam secretaris-generaal van opvoeding, wetenschap en cultuurbeschermingdeel 4
1941
januari
februari
- 4Oud-premier de Geer verlaat Lissabon op weg naar bezet Nederlanddeel 9
- 8Rost van Tonningen spreekt kader NSB toedeel 5
- 11WA-man Koot in Amsterdam zwaargewonddeel 4
- 13Vorming van de Joodse Raad voor Amsterdamdeel 4
- 14Mussert roept op tot dienstneming bij de Waffen-SSdeel 5
- 17Staking der metaalarbeiders in Amsterdam-noorddeel 4
- 19Incident ‘Koco’ in Amsterdam-zuiddeel 4
- 22 en 23Razzia’s in de Jodenhoek te Amsterdamdeel 4
- 25 en 26De Februaristakingdeel 4
- 28Verordening betreffende de niet-commerciële verenigingen en stichtingendeel 5
maart
- 3Eerste doodvonnis uitgevoerd (Ernst Cahn)deel 4
- 10Fischböck legt Nederland een extra-heffing van 500 mln. Rm op en kondigt aan dat de Nederlands-Duitse deviezengrens per 1 april 1941 zal verdwijnendeel 4
- 12Toespraak van Seyss-Inquart in het Concertgebouw te Amsterdamdeel 4
- 12Oprichting van de Rijks-radio-omroepdeel 4
- 12Verordening betreffende de benoeming van Verwalter in Joodse bedrijvendeel 5
- 13Fusillering van vijftien ‘Geuzen’ en van drie Februaristakers (‘de achttien doden’)deel 4
- 21Twee doden bij gevecht tussen de WA en de Nederlandse Unie in Nieuwenhagendeel 5
- 23Herderlijk schrijven voorgelezen in alle gereformeerde dienstendeel 5
- 26Rost van Tonningen president van de Nederlandse Bankdeel 5
- eindOprichting van de Zentralstelle für jüdische Auswanderungdeel 5
- 28Organisatiebesluit Voedselvoorzieningdeel 7
april
- 1Colportageverbod voor De Uniedeel 5
- beginEngelse V-actie begint in Nederlanddeel 5
- 9Van Dams ‘eerste’ benoemingsbesluit m.b.t. het bijzonder onderwijsdeel 5
- middenOrganisaties van kunstenaars protesteren tegen de plannen voor een Kultuurkamerdeel 5
- 17De regering stelt zich via Radio Oranje garant voor uitbetalingen aan vrouwen van zeelieden: grondslag van de ‘Zeemanspot’deel 7
- 21Gesprek van Linthorst Homan en de Quay met mr. Visser over de plaats van de Joden in de Nederlandse Uniedeel 5
mei
- 1Beroepsuitoefening door Joden in de vrije beroepen beperktdeel 5
- 1Mr. dr. A.A. van Rhijn legt de portefeuille van Landbouw en Visserij neer en wordt voorzitter van de Buitengewone Algemene Rekenkamerdeel 9
- 2Journalistenbesluitdeel 5
- 3Schoolraad besluit, zich tegen van Dams ‘eerste’ benoemingsverordening niet te verzettendeel 5
- 14Sabotage-aanslag in Amsterdam door de groep van Theo Dobbedeel 5
- 15Arisering der orkestendeel 5
- 19Chefsitzung bij Seyss-Inquart in verband met de Endlösung der Judenfragedeel 5
- 23Groot Philips-feest in Eindhovendeel 5
juni
- 4Bewegingsvrijheid der Joden beperktdeel 5
- 11Jodenrazzia in Amsterdamdeel 5
- 12A.Q.H. Dijxhoorn treedt af als minister van defensiedeel 9
- 14Bestuur Nederlandse Maatschappij tot Bevordering der Geneeskunst zwicht voor Duitse drukdeel 5
- 16Van Hamel, de eerste geheime agent der Nederlandse regering, gefusilleerddeel 5
- 18Metaalvordering afgekondigddeel 5
- 21De ‘groep-van Dam’ bijeen in Den Haagdeel 5
- 24Koningin Wilhelmina roept op tot solidariteit met het Russische volkdeel 5
- 24 en 25Arrestatie van bijna 400 communistendeel 5
- 27Seyss-Inquart spreekt te Amsterdam: ‘Nederlanders, blikt naar het oosten!’deel 5
- 28Arnold Meyer roept op tot vorming van een Nederlands Legioen voor de strijd in het oostendeel 5
- 30L.J. Broersen benoemd tot gemachtigde voor de reorganisatie van de Nederlandse politiedeel 5
- 30Arrestaties in anti-revolutionaire kringen, Colijn weggevoerddeel 5
- 30Opheffing der politieke partijendeel 5
juli
- 1Mussert wijst vorming van het door Arnold Meyer bepleite Nederlandse Legioen afdeel 5
- 1De NSB’er J.J. Schrieke benoemd tot secretaris-generaal van justitiedeel 5
- 1Begin van de uitzendingen van ‘De Brandaris’deel 5
- beginBegin van de uitzendingen van ‘De Flitspuit’deel 5
- 1De schatkist wordt verplicht, Duitsland per maand een financiële bijdrage te betalen van 50 mln Rm.deel 7
- 3Driemanschap Nederlandse Unie wijst deelneming aan de strijd in het oosten afdeel 5
- 5Gelijkschakeling Algemeen Handelsbladdeel 5
- 7Hirschfeld en Louwes dringen aan op het sturen van landbouwers naar de bezette delen van de Sowjet-Uniedeel 5
- 10‘Vrijwilligerslegioen Nederland’ opgerichtdeel 5
- middenIntensieve Engelse V-campagnedeel 5
- 18Duitse V-campagne ingezetdeel 5
- 25Bestuur Nederlandse Rode Kruis besluit tot steun aan ambulance voor Vrijwilligerslegioendeel 5
- 25RKWV en CNV onder de NSB’er Woudenberg geplaatstdeel 5
- 25Mislukte gelijkschakeling van De Volkskrantdeel 5
- 28Oprichting van de Nederlandse Volksdienstdeel 5
- 28Bekendmaking van de formatie van het tweede kabinet-Gerbrandydeel 9
- 29Aftreden van secretaris-generaal jhr. mr. A.M. Snouck Hurgronjedeel 5
- 30Koningin Wilhelmina kondigt een naoorlogse rijksconferentie aandeel 9
augustus
- 1J.N. Breunese treedt af als waarnemend commandant van de Nederlandse Arbeidsdienstdeel 5
- 3Mandement tegen de gelijkschakeling van het RKWV voorgelezendeel 5
- 7De organisaties van werkgevers zeggen de samenwerking met de Duitsers opdeel 5
- 8‘Eerste’ Lippmann-Rosenthal-verordeningdeel 5
- 12Het leidersbeginsel in het bestuur van provincies en gemeenten ingevoerddeel 5
- 16Invoering van de vrederechtspraakdeel 6
- 24Protest in protestantse diensten tegen de gelijkschakeling van het CNVdeel 5
- 31Demonstraties op Koninginnedagdeel 5
september
- 1Joodse kinderen moeten naar aparte scholendeel 5
- 12Arrestatie van de tweede chef-staf van de OD, Versteeghdeel 5
- 14Mandement tegen de gelijkschakeling van de Katholieke Nederlandse Boeren- en Tuindersbond en van het Katholiek Onderwijzersverbond voorgelezendeel 5
- 14Jodenrazzia in Twentedeel 5
- 14Eerste bespreking van het ‘Medisch Contact’ in Utrechtdeel 5
- 15Bewegingsvrijheid Joden verder beperktdeel 5
- 19NSB ageert tegen de NSNAP-van Rapparddeel 5
- 25Seyss-Inquart en Schmidt spreken met Hitlerdeel 5
oktober
- 3Rotterdam gebombardeerd door de RAFdeel 5
- 7 en 8Jodenrazzia’s in de Achterhoek, Arnhem, Apeldoorn en Zwolledeel 5
- 8Bespreking bij Seyss-Inquart over resterende maatregelen met het oog op de Endlösung der Judenfragedeel 5
- 13De ministers mr. M.P.L. Steenberghe (economische zaken) en mr. Ch.J.I.M. Welter (koloniën) vragen ontslagdeel 9
- 20Presidium Joodse Raad aanvaardt opdracht tot opbouw Jodenkartotheekdeel 5
- 22Nederlandse Landstand opgerichtdeel 5
- 27De bezetter erkent alleen de Joodse Raad; de Joodse Coördinatie-Commissie moet verdwijnendeel 5
- 28De secretarissen-generaal Schrieke, Frederiks en Hirschfeld roepen tot gehoorzaamheid opdeel 5
november
- 1Joden moeten verenigingen waar ook niet-Joden lid van zijn, verlatendeel 5
- 13Arrestatie van de derde chef-staf van de OD, jhr. Schimmelpenninckdeel 5
- 22Kultuurraad en Kultuurkamer opgerichtdeel 5
- 23De groep-Hazelhoff Roelfzema zet de geheime agent Peter Tazelaar in Scheveningen aan landdeel 5
- 24Eerste Amerikaanse troepen arriveren in Surinamedeel 9
december
- begin70% van de Nederlandse artsen protesteert tegen de eventuele oprichting van de Artsenkamerdeel 5
- 1Begin van de gecoördineerde Duitse aankopen op de zwarte markt (Blau-Aktion)deel 7
- 12Mussert zweert Hitler trouwdeel 5
- 13Nationaal Front en Nederlandse Unie ontbondendeel 5
- 14De NSB tot enig toegelaten politieke partij uitgeroependeel 5
- 20Oprichting van de Nederlandse Artsenkamerdeel 5
1942
januari
- 3De oprichting van Abda-Command wordt bekendgemaaktdeel 9
- 5Vertegenwoordigers kerkgenootschappen protesteren bij Schriekedeel 5
- 9‘Tweede’ benoemingsverordening m.b.t. het bijzonder onderwijsdeel 5
- 10Uit Amsterdam vertrekken de eerste Joden naar Joodse werkkampendeel 5
- 12Het z.g. toetsingsarrest van de Hoge Raaddeel 6
- tweede helftEerste bijeenkomst van het Grootburgercomitédeel 5
- 17Joden uit Zaandam moeten naar Amsterdam verhuizen; begin van de concentratie van Joden in Amsterdamdeel 5
- 18Wiardi Beckman en Frans Goedhart op het strand te Scheveningen gearresteerddeel 5
- 19Arrestatie van Titus Brandsmadeel 5
- 21Aanslag van het ‘Militair Contact’ der CPN op een NSB-studentenhuis in Amsterdamdeel 5
februari
- 12De aanmeldingscrisis in de toneelwereld begintdeel 5
- 15Duitse U-Boote beschieten de Nederlandse Antillendeel 9
- 17Vertegenwoordigers kerkgenootschappen protesteren bij Seyss-Inquartdeel 5
- 17Mr. L.E. Visser overlijdtdeel 5
- 19Ca. 2000 kunstenaars protesteren tegen de oprichting van de Kultuurkamerdeel 5
- 23Arbeidsinzet in Duitsland wordt verplicht gestelddeel 5
- 25Abda-Command wordt ontbondendeel 9
maart
april
mei
- 1Oprichting van het Nederlands Arbeidsfrontdeel 5
- begin53 van de 68 Leidse hoogleraren vragen ontslagdeel 6
- 3Executie van 72 OD’ersdeel 5
- 3De Jodenster ingevoerddeel 5
- 4Ca. 460 gijzelaars gearresteerddeel 5
- 12Executie van 24 OD’ersdeel 5
- 15Een deel van het Nederlandse beroepskader opgeroepen en in krijgsgevangenschap weggevoerddeel 5
- 17De Nederlandse SS zweert Hitler trouwdeel 5
- 21‘Tweede’ Lippmann-Rosenthal-verordeningdeel 5
juni
- 1F.W. van Vloten volgt C. Piek op als leider van de Winterhulp Nederland en van de Nederlandse Volksdienstdeel 6
- beginJhr. P.J. Six wordt feitelijk leider van de Ordedienstdeel 6
- 1De Nederlandse koopvaardijvloot wordt gevorderddeel 9
- 9De oprichting van de Nederlandse Oost-Compagnie wordt bekend gemaaktdeel 6
- 20Het kader van de NSB zweert Mussert trouwdeel 5
- 22De eerste gevangenen arriveren in het concentratiekamp Ommendeel 6
- 25H.Ch. Kohlbrugge, grondlegster van de ‘Zwitserse Weg’, komt in Zwitserland aandeel 6
- 26De Jodendeportaties worden aan de Joodse Raad aangezegddeel 5
- eindDrs. F. Weinreb begint ten behoeve van zijn ‘eerste lijst’ te opereren met een gefingeerde brief van een generaal von Schumanndeel 7
- 30Bepaald wordt dat Joden na acht uur ’s avonds in hun eigen woning moeten zijndeel 5
juli
- 1Bouwstop afgekondigddeel 7
- 11De kerken protesteren telegrafisch tegen de aangekondigde Jodendeportatiesdeel 6
- 11Eerste bijeenkomst in het gijzelaarskamp ‘Beekvliet’ waaruit de oprichting van de Nederlandse Volksbeweging resulteertdeel 9
- 13Bijna 800 gijzelaars gearresteerddeel 5
- 14Razzia op Joden in Amsterdam-centrum en -zuiddeel 6
- 15Vertrek van de eerste trein met gedeporteerde Joden uit Amsterdamdeel 6
- 20Begin van de ‘fietsen-razzia’ in alle gemeenten met meer dan 10.000 inwonersdeel 6
- 21Seyss-Inquart vordert allerlei metalen voorwerpen, o.m. kerkklokkendeel 7
- 25Via Radio Oranje spoort prof. Gerbrandy tot hulp aan de Joden aandeel 6
- 26Voorlezing van het kerkelijk protest tegen de Jodenvervolging in alle kerken, behalve de hervormdedeel 6
augustus
- 2Razzia op katholieke Jodendeel 6
- 6Razzia op Joden in Amsterdam-zuiddeel 6
- 6Koningin Wilhelmina spreekt het Amerikaanse Congres toedeel 9
- 7Spoorwegaanslag in Rotterdamdeel 6
- 9Weer een razzia op Joden in Amsterdam-zuiddeel 6
- 10Begin van de evacuatie van Walcherendeel 6
- 13Zwitserland sluit de grenzen voor Joodse vluchtelingendeel 9
- 15Fusillering van de vijf ‘gijzelaars van Rotterdam’deel 6
- middenUit Ommen worden ca. 800 gevangenen naar Heerte overgebrachtdeel 6
oktober
- 2 en 3Razzia op de Joodse werkkampendeel 6
- 3Seyss-Inquart en Schmidt confereren met Hitlerdeel 6
- 14Overval op het distributiekantoor te Jouredeel 6
- 16Chefsitzung bij Seyss-Inquart over de behandeling van de Joodse uitzonderingsgroependeel 6
- 16Vijftien gijzelaars bij Woudenberg gefusilleerddeel 6
- 17Grote razzia op de Nederlandse Volksmilitie te Rotterdam en eldersdeel 6
- 18Overval op de groep-Hamelink te Rotterdamdeel 6
november
- beginBegin van de samenwerking tussen de ‘Raad van Negen’ (studentenverzet) en De Geusdeel 6
- 24De Nederlandse regering waarschuwt tegen de aankoop van uitreisvergunningen ten behoeve van vervolgde Jodendeel 6
- 27Generalkommissar Wimmer overlegt met de secretarissen-generaal over de dislocatie der departementendeel 6
- 28Oprichting van het Bureau Inlichtingendeel 9
december
- 6De Philips-fabrieken gebombardeerddeel 6
- 6De ‘7 december-toespraak’ van koningin Wilhelminadeel 9
- 9Secretaris-generaal Van Dam deelt de rectores magnifici mee dat de helft van de studenten in Duitsland moet gaan werkendeel 6
- 10Bespreking van Mussert, Seyss-Inquart en Schmidt met Hitlerdeel 6
- 12In Utrecht wordt de studenten-kartotheek in brand gestokendeel 6
- 13Viering van het tienjarig bestaan der NSB; Mussert wordt ‘Leider van het Nederlandse volk’deel 6
- 14De Raad van Negen roept een algemene studentenstaking uitdeel 6
- 17Geallieerde verklaring over de massamoorden op Joden in Polendeel 7
1943
januari
- 8Weinrebs ‘eerste lijst’ platzt in Westerborkdeel 7
- 13Het concentratiekamp Vught wordt in gebruik genomendeel 6
- 16De eerste Joden komen in het Judendurchgangslager Vught aandeel 6
- 19Geboorte van prinses Margriet Franciscadeel 6
- 20De Raad van Negen adviseert de studenten, naar de universiteiten en hogescholen terug te kerendeel 6
- 21Ontruiming van het Joodse krankzinnigengesticht ‘Het Apeldoornse Bos’deel 6
- 28Het Bureau Militair Gezag ingesteld onder leiding van majoor mr. H.J. Krulsdeel 9
- 30Afkondiging van de verordening inzake de inschakeling van de Secretarie van Staat der NSB in het landsbestuurdeel 6
februari
- beginEerste nummer van Trouwdeel 6
- 2Fusillering van tien gijzelaars in Haarlemdeel 6
- 4Afkondiging van de ‘Stalingrad-rouw’deel 6
- 4Publikatie van de naamlijst van Mussert’s ‘gemachtigden’deel 6
- 4Prof. Gerbrandy wekt via Radio Oranje het overheidspersoneel tot sterker verzet opdeel 6
- 5Liquidatie van generaal Seyffardtdeel 6
- 6Razzia’s op studenten te Amsterdam, Delft, Utrecht en Wageningendeel 6
- 9Razzia op de ‘plutocratenzonen’deel 6
- 13Himmler stelt Hitler voor, alle Nederlandse ex-militairen te internerendeel 6
- 20Bespreking van leden van de rechterlijke macht over de wantoestanden in het kamp-Ommendeel 6
- 21In de kerken worden kerkelijke protesten tegen het beleid van de bezetter voorgelezendeel 6
- 25Het z.g. Leeuwarder arrestdeel 6
maart
- 6De Raad van Negen adviseert de studenten, geen enkele loyaliteitsverklaring af te leggendeel 6
- 9Oprollen van de sabotagegroep-Pahud de Mortangesdeel 6
- 10Arrestatie van mr C.C. Dutilh, leider van de spionagegroep-‘Kees’deel 6
- 11Oprichting van de Landstorm Nederlanddeel 7
- 12H.G. de Jonge, de eerste door het Bureau Inlichtingen uitgezonden agent, arriveert in bezet gebieddeel 6
- 13Afkondiging van de regelingen die o.m. van de studenten het afleggen van een loyaliteitsverklaring vergendeel 6
- 13Duitse samenzweerders trachten vergeefs een vliegtuig met Hitler aan boord te doen neerstortendeel 7
- 13In bezet Nederland worden de bankbiljetten van ƒ 500 en ƒ 1000 van onwaarde verklaarddeel 7
- 15Afkondiging van de verordening krachtens welke alle ‘luxe’-bedrijven gesloten moeten wordendeel 6
- 15Walraven en mr. Gijs van Hall beginnen aan een uitbreiding van de fondsen voor het Nationaal Steunfondsdeel 7
- 21Mislukking van de poging van Duitse samenzweerders om Hitler in Berlijn op te blazendeel 7
- 22Rauter spreekt het kader van de Germaanse SS in Nederland toe o.m. over de Jodendeportatiesdeel 7
- 22Eerste bespreking waaruit de oprichting van de Benelux resulteertdeel 9
- 25Algemene demonstratie van de Nederlandse artsen tegen de Artsenkamerdeel 6
- 27Het Amsterdamse bevolkingsregister wordt in brand gestokendeel 6
- 31Ongelukkig bombardement van de Amerikaanse luchtmacht op Rotterdamdeel 6
april
- 1Oprollen van het Nationaal Comité en van de groep-Vorrinkdeel 6
- 1Einde van de artsendemonstratiedeel 6
- beginDe Joden ‘uit de provincie’ moeten zich naar het kamp Vught begevendeel 6
- 3Arrestatie van Jan Dieters, lid van het driemanschap dat de illegale CPN leidtdeel 6
- 6Arrestatie van Lou Jansen, tweede lid van het driemanschap.deel 6
- 10Ca. 85% van de studenten weigert de loyaliteitsverklaring te ondertekenendeel 6
- eindeOprichting van de Raad van Verzetdeel 6
- 29Oproep van generaal Christiansen: alle ex-militairen moeten zich aanmelden om in krijgsgevangenschap te worden weggevoerddeel 6
- 29Begin van de April-Meistakingen in Twentedeel 6 · deel 9
- 30Stakingen in het gehele landdeel 6
- 30Afkondiging van het politie-standrecht in vier provinciesdeel 6
- 30Radio Oranje: ‘Niet aanmelden! Rustig houden!’deel 6
- 30De spoorwegen gaan niet in stakingdeel 6
- 30Scherp conflict tussen koningin Wilhelmina en minister-president Gerbrandy over de positie van het kabinet bij de bevrijdingdeel 9
mei
- 1Afkondiging van het politie-standrecht in het gehele landdeel 6
- beginDe ontsnappings-organisatie ‘Dutch Paris’ van Jean Weidner wordt ingeschakeld bij de Zwitserse Wegdeel 7
- 2Jan Thijssen, voorzitter van de Raad van Verzet, stuurt een telegram naar Londendeel 6
- 3Prof. Gerbrandy spoort aan, de wegvoering van de ex-militairen te verhinderendeel 6
- 5De Befehlshaber der Sicherheitspolizei und des SD, dr. W. Harster, geeft instructies voor de laatste fase van de Jodendeportatiesdeel 6
- 6Studenten die de loyaliteitsverklaring niet afgelegd hebben, worden naar het concentratiekamp Ommen overgebrachtdeel 7
- 7De eerste groep ex-militairen moet zich aanmelden voor afvoer in krijgsgevangenschap naar Duitslanddeel 7
- 7Bepaald wordt dat alle mannen van 18 tot 35 jaar zich met het oog op de Arbeitseinsatz bij de gewestelijke arbeidsbureaus moeten aanmeldendeel 7
- 13Afkondiging van het verbeurdverklaren van alle radio’sdeel 7
- 16Kerkelijke afkondigingen n.a.v. de April-Meistakingendeel 6
- 19Toespraak van Seyss-Inquart in Hengelodeel 6
- 19Kerkelijk protest tegen het steriliseren van gemengd-gehuwde Jodendeel 7
- 24De leden van de Nederlandse Scheepvaart- en Handelscommissie stellen hun mandaat ter beschikkingdeel 9
- 26Grote Jodenrazzia in Amsterdam-centrumdeel 7
juni
- beginHet Nationaal Comité van Verzet presenteert zichdeel 7
- 4Eerste KP-overval (Langweer)deel 6
- 5Mussert valt op een kaderbijeenkomst van de NSB te Utrecht scherp de SS aandeel 7
- 10De geheime agent mr. P.L. d’Aulnis de Bourouill arriveert in bezet gebieddeel 7
- 12Minister van Lidth de Jeude ondertekent een aan de OD gerichte machtigingdeel 7
- 20Grote Jodenrazzia in Amsterdam-zuid en -oostdeel 7
- 22Aankomst van de geheime agent G. van Borssum Buismandeel 7
- 24Aankomst van de geheime agent Dignus Kragtdeel 7
- 25Jacht op de Nederlandse artsendeel 7
- 26Generalkommissar Schmidt pleegt zelfmoorddeel 7
- 26De leiding van de Landelijke Organisatie voor Hulp aan Onderduikers besluit tot het zoeken van contact met Knokploegendeel 7
juli
- 1De plegers van de aanslag op het Amsterdamse bevolkingsregister gefusilleerddeel 6
- 8Mussert spreekt met Himmlerdeel 7
- 15Rauter geeft opdracht tot het houden van razzia’s op het plattelanddeel 7
- 17De Amerikaanse luchtmacht bombardeert Amsterdam-noorddeel 7
- 19Gefingeerde aanslag op de V-Mann Anton van der Waalsdeel 6
- 20Oprollen van de spionage-groep ‘Dienst-Wim’deel 6
- 22Oprollen van de groep-Oosterhuis die voor de ‘Zweedse Weg’ zorgdedeel 6
- 25De Britse luchtmacht bombardeert Amsterdam-noorddeel 7
augustus
september
- beginDe Geus signaleert het groeiend antisemitismedeel 7
- beginNaumann volgt Harster op als Befehlshaber der Sicherheitspolizei und des SDdeel 7
- 2Eerste radiotoespraak van koningin Wilhelmina over het Militair Gezagdeel 9
- 11Het Besluit op de Bijzondere Staat van Beleg wordt ondertekenddeel 9
- 27Het Parool maakt in een artikel melding van gaskamers in concentratiekampendeel 7
- eind‘Val’ van de leider van de Nederlandse Landstand, E.J. Roskamdeel 6
- eindBegin van de spionage op de Zwitserse Weg in opdracht van de chef-staf van de ODdeel 7
- 29Laatste grote Jodenrazzia in Amsterdamdeel 7
- 29Eerste Silbertanne-sluipmoordendeel 7
oktober
- 5Seyss-Inquart geeft richtlijnen voor de behandeling van de ‘legale rest’ der Jodendeel 7
- 9Lou Jansen en Jan Dieters gefusilleerddeel 6
- 10De Amerikanen bombarderen bij vergissing Enschededeel 7
- 11Invoering van de ‘Germaanse groet’ in de Nederlandse Arbeidsdienstdeel 6
- 15Het Regeringscommissariaat voor de Repatriëring ingesteld onder leiding van G.F. Ferwerdadeel 9
- 25Laatste vergadering van het college van secretarissen-generaaldeel 7
november
- 4Arrestatie van Jan Verleun van de groep CS-6deel 7
- 12Oprichting van de Nederlandse Landwachtdeel 7
- 14Arrestatie van Jan Postma, Cees Schalker en Daan Gouloozedeel 7
- 22De Top van de LO richt de Persoonsbewijzen-Sectie opdeel 7
- 23Tweede radiotoespraak van koningin Wilhelmina over het Militair Gezagdeel 7 · deel 9
december
- 2Mussert bezoekt Hitlerdeel 7
- 4De Tweede Distributiestamkaarten-beschikking wordt uitgegevendeel 7
- 8Minister-president Gerbrandy spreekt voor Radio Oranje over het Militair Gezagdeel 7
- middenSix, de chef-staf van de OD, ontslaat het hoofd van zijn Radiodienst, Jan Thijssendeel 7
- middenIn Amsterdam wordt een begin gemaakt met het oproepen van gemengd-gehuwde Joden voor werkkampendeel 7
- 24Van Heuven Goedhart en Cramer spreken in Coevorden met een vertegenwoordiger van de samenzweerders tegen Hitler, Wilhelm Staehledeel 7
- 28Eerste bijeenkomst in bezet gebied ter voorbereiding van de Federatie van Omroepverenigingendeel 9
1944
januari
- 3Van Heuven Goedhart c.s. sturen een stuk naar Londen in verband met een mogelijke plotselinge val van Hitlerdeel 7
- 10Gerbrandy ondertekent de eerste ‘machtiging’ ten behoeve van het Nationaal Steunfondsdeel 7
- middenBegin van de Zwitserse Weg Bdeel 7
- 25De ‘zegeltjes-kraak’ te Tilburgdeel 7
- eindEerste bijeenkomsten van de ‘Kern’deel 7
februari
maart
april
- 1De Duitsers sluiten het Englandspiel af met een honend telegramdeel 9
- 11Bombardement van ‘Kleykamp’ (de rijksinspectie der bevolkingsregisters)deel 7
- middenDe spionage op de Zwitserse Weg komt uitdeel 7
- 24Vertrek van van Heuven Goedhart op weg naar Engelanddeel 7
- 26Vertrek van prof. Rutgers op weg naar Engelanddeel 7
mei
- 1Mislukte overval door Gerrit van der Veen c.s. op het Huis van Bewaring I te Amsterdamdeel 7
- 15Arrestatie van de KP-leider Leendert Valstardeel 7
- 16Razzia op Zigeuners en ‘asocialen’deel 7
- 16Ondertekening van de bestuursovereenkomsten voor bevrijd Nederlanddeel 9
- 17Geslaagde KP-overval op de Drukkerij Hoitsema te Groningendeel 7
juni
- 1Schöngarth volgt Naumann op als Befehlshaber der Sicherheitspolizei und des SDdeel 7
- 8Telegrafisch dringen koningin Wilhelmina en Gerbrandy aan op coördinatie van de illegaliteitdeel 7 · deel 9
- 10Mussert maakt bekend dat hij vrijwilliger bij de Wehrmacht is gewordendeel 10a
- 15Het V-1-offensief op Londen wordt ingezetdeel 10a
- 17Mr. dr. G.J. van Heuven Goedhart komt in Engeland aandeel 9
- 26Cherbourg bevrijd door de Amerikanendeel 10a
juli
- 3Namens 22 geheime organisaties wordt op een samenkomst te Amsterdam een Contact-Commissie gevormddeel 7 · deel 9
- 7Eerste bijeenkomst van de Contact-Commissie der illegaliteitdeel 10b
- 12Van Heuven Goedhart benoemd tot minister van justitiedeel 10a
- 15De overval van de KP op het Huis van Bewaring I te Amsterdam misluktdeel 7
- 15Oprichting van het Netherlands Office of Relief and Rehabilitationdeel 9
- eindBegin van de z.g. Deppner-executies in het concentratiekamp Vughtdeel 10a
augustus
- 1De Nederlandse koopvaardij onder Directies van Bewindvoering geplaatstdeel 9
- 1Begin van de opstand in Warschaudeel 10a
- 2Gerbrandy ondertekent de tweede ‘machtiging’ ten behoeve van het Nationaal Steunfondsdeel 7
- 2Gerbrandy en van Heuven Goedhart ondertekenen de stukken ter oprichting van het College van Vertrouwensmannendeel 10a
- 11Prof. dr. K. Schilder scheidt zich af van de Gereformeerde Kerkendeel 9
- 24Eerste bijeenkomst van het College van Vertrouwensmannendeel 10a
- 25J.A. van Bijnen wordt Landelijk Sabotage-Commandant van de Knokploegendeel 10a
- 28Eerste nieuwe dropping van wapens en sabotagemateriaal ten behoeve van Nederlandse illegale groependeel 10a
- 29Opstand in Slowakijedeel 10a
- 30Hitler gelast de verbetering en verlenging van de ‘Westwall’deel 10a
september
- 2De massale vlucht van NSB’ers uit Zuid-Limburg begintdeel 10a
- 3Prins Bernhard benoemd tot Bevelhebber der Nederlandse Strijdkrachten. Koningin Wilhelmina doet via Radio Oranje aan de bevolking in bezet gebied weten ‘dat de bevrijding voor de deur staat’deel 10a
- 3Begin van het georganiseerde vertrek der Rijksduitsers uit Nederlanddeel 10a
- 3 op 4Begin van de systematische spoorwegsabotage door de KPdeel 10a
- 4Hitler gelast de hardnekkige verdediging van West Zeeuws-Vlaanderen en van Walcherendeel 10a
- 4Seyss-Inquart kondigt de Ausnahmezustand af, Rauter gelast dat iedereen om 8 uur ’s avonds binnenshuis moet zijndeel 10a
- 4De koningin gaat er accoord mee dat kolonel Kruls benoemd wordt tot chef-staf Militair Gezagdeel 10a
- 4Mussert besluit, de NSB’ers uit het westen en centrum des lands naar het oosten te evacuerendeel 10a
- 4De Regeringsvoorlichtingsdienst verspreidt het onjuiste bericht dat Breda is bevrijddeel 10a
- 5Dolle Dinsdag: de massale vlucht der NSB’ers begintdeel 10a
- 5De Nederlandse Arbeidsdienst stroomt leegdeel 10a
- 5De bevolking gedraagt zich alsof de bezetter al is verdrevendeel 10a
- 5Eerste grote transport van gevangenen uit het concentratiekamp Vught naar Duitslanddeel 10a
- 6Prins Bernhard vestigt zich op het Continentdeel 10a
- 6Tweede grote transport van gevangenen uit Vughtdeel 10a
- 7Oprichting van een illegale Top-Driehoek in Amsterdamdeel 10a
- 8Eerste twee V-2’s op Londen gelanceerddeel 10a
- 8Begin van de evacuatie van het Duitse Vijftiende Leger over de Wester-Scheldedeel 10a
- 9In Amsterdam wordt een ‘Top-Driehoek’ gevormddeel 10b
- 10Het Britse Tweede Leger overschrijdt bij Beeringen het Kempenkanaaldeel 10a
- 11Schöngarth, Befehlshaber der Sicherheitspolizei und des SD, geeft het z.g. Niedermachungsbefehl uitdeel 10a
- 12Generaal-majoor Kruls geeft een Eerste Algemene Lastgeving uit met richtlijnen voor het arresteren van ‘foute’ elementendeel 10a
- 14Montgomery stelt zijn directief op voor ‘Market-Garden’deel 10a
- 14Bevrijding van Maastrichtdeel 10a
- 14De eerste poging van de Canadezen om West Zeeuws-Vlaanderen binnen te dringen, wordt afgeslagendeel 10a
- 15 of 16Hitler gelast het uiterste fanatisme bij de verdediging van Duits grondgebieddeel 10a
- 16In Amsterdam begint het illegale ‘Delta-Centrum’ te functionerendeel 10a
- 17Grote Geallieerde luchtlandingen in Noord-Brabant, in het Rijk van Nijmegen en in de buurt van Arnhemdeel 10a
- 17De Nederlandse regering gelast een algemene spoorwegstakingdeel 10a
- 17Het Reichskommissariat naar Delden verplaatstdeel 10a
- 18Bevrijding van Eindhovendeel 10a
- 20Heel Oost Zeeuws-Vlaanderen bevrijddeel 10a
- 20Verovering van de Waalbruggen bij Nijmegendeel 10a
- 20De Britse Airbornes moeten de Rijnbrug bij Arnhem prijsgevendeel 10a
- 20Kolonel H. Koot stelt zich beschikbaar als Commandant Binnenlandse Strijdkrachtendeel 10b
- 21Begin van de vernieling door de Duitsers van de haveninstallaties van Rotterdam en Amsterdamdeel 10a · deel 10b
- 22Majoor van Houten geeft de Stoottroepen der Binnenlandse Strijdkrachten arrestatiebevoegdheiddeel 10a
- 24De koningin doet buiten de ministers om een telegram uitgaan waarin de Grote Adviescommissie der Illegaliteit gevraagd wordt, zich gereed te houden om een delegatie naar haar toe te sturendeel 10a
- 25De Airbornes verlaten in de nacht naar de 26ste de ‘perimeter’ te Oosterbeekdeel 10a
- 25Begin van de evacuatie van Arnhemdeel 10a
- ca. 25Reichskommissar Seyss-Inquart besluit alle voedseltransporten naar het westen des lands te verbiedendeel 10b
- 29Eerste beraad in de Contact-Commissie over de uitnodiging van koningin Wilhelmina, een delegatie naar Londen te zendendeel 10b
oktober
- 1Grote razzia in Putten na een aanslag op Duitse militairendeel 10b
- 2Einde van de opstand te Warschaudeel 10a
- 3De RAF maakt een bres in de Westkappelse Zeedijkdeel 10a
- 3In Eindhoven begint de zender ‘Herrijzend Nederland’ met zijn uitzendingendeel 10a
- 4Belangrijke notitie van de koningin: het tweede kabinet-Gerbrandy moet verdwijnendeel 10a
- 5De regering dringt via Radio Oranje op voortzetting van de spoorwegstaking aandeel 10b
- 5Gerbrandy vraagt Churchill om goedkeuring van de hulpverlening aan het westen des landsdeel 10b
- 6Het Canadese Eerste Leger zet zijn grote offensief tegen de Duitsers in West Zeeuws-Vlaanderen indeel 10a
- 7Grote Wehrmacht-razzia in Utrechtdeel 10b
- 10De eerste compagnie van de Stoottroepen vertrekt naar het frontdeel 10a
- 12Dr. J.H. van Roijen arriveert als afgezant van het College van Vertrouwensmannen in het bevrijde Zuidendeel 10b
- 13Oprichting van de ‘Stichting 1940–1944’deel 10b
- 16Montgomery verleent absolute prioriteit aan de operaties tot het vrijmaken van de Wester-Scheldedeel 10a
- 16In Eindhoven wordt de ‘Bond Nederland’ opgericht (spoedig herdoopt tot ‘Gemeenschap Oud-Illegale Werkers Nederland’)deel 10a
- 18Tweede Algemene Lastgeving van generaal Krulsdeel 10a
- 23Na een aanslag op een SD’er worden in Amsterdam negen-en-twintig Todeskandidaten aan de openbare weg doodgeschotendeel 10b
- 24Begin van de Canadese aanval op de Kreekrakdamdeel 10a
- 25Begin van de bevrijding van Den Boschdeel 10a
- 27Bevrijding van Tilburgdeel 10a
- 28Kolonel Koot verdeelt de Binnenlandse Strijdkrachten in Stoottroepen (later: Strijdend Gedeelte) en Verzetstroepen (later: Bewakingstroepen)deel 10b
- 29Bevrijding van Bredadeel 10a
november
- 1Geallieerde landingen bij Vlissingen en bij Westkapelledeel 10a
- 1Kolonel Koot ontneemt Jan Thijssen, commandant van de Raad van Verzet, zijn bevelsbevoegdheiddeel 10b
- beginEerste sterfgevallen als gevolg van de honger in het westen des landsdeel 10b
- 2Het Duitse verzet in en bij West Zeeuws-Vlaanderen is gebrokendeel 10a
- 6Bevrijding van Middelburgdeel 10a
- 8Een Amerikaanse divisie, deel van het Canadese Eerste Leger, bereikt Moerdijkdeel 10a
- 8Seyss-Inquart heft het voedselembargo opdeel 10b
- 10 en 11Grote Wehrmacht-razzia in Rotterdam en Schiedamdeel 10b
- 12Aanmatigende brief van generaal Kruls om de komst van ministers-‘kwartiermakers’ tegen te houdendeel 10a
- 14Vergadering van een ‘dubbele Contact-Commissie’ inzake de delegatie naar Londendeel 10b
- 15Kruls stelt officieel een Tijdelijk college van algemene commissarissen voor landbouw, handel en nijverheid indeel 10a
- 21‘Honger-demonstratie’ te Eindhovendeel 10a
- 21Grote Wehrmacht-razzia in Den Haag en omgevingdeel 10b
- 25De ministers-‘kwartiermakers’ vestigen zich in Oisterwijkdeel 10a
- 25Woelingen in het centrum van Brusseldeel 10a
- 28J.A. van Bijnen (‘Frank-KP’) sneuvelt bij Apeldoorndeel 10b
- eindSeyss-Inquart plaatst het Nederlandse Rode Kruis onder een NSB’erdeel 10b
december
- 1Seyss-Inquart geeft Hirschfeld verlof tot oprichting van een Centrale Rederij voor de Voedselvoorzieningdeel 10b
- 1Politieke beginselverklaring van de rechtersectie der illegaliteitdeel 10b
- beginAanvang van de regelmatige Biesbos-crossings van de groep-‘Albrecht’deel 10b
- 2De Wehrmacht inundeert een groot deel van de Betuwedeel 10a
- 3In Midden-Limburg is de Wehrmacht beoosten de Maas teruggedrongendeel 10a
- 6Vergadering van Kruls in Eindhoven met de topfiguren der illegaliteit in het bevrijde Zuiden ter vaststelling van de bij arrestaties van ‘foute’ elementen te volgen richtlijnendeel 10a
- ca. 10Seyss-Inquart keurt goed dat de kerken hulp gaan verlenen op voedselgebieddeel 10b
- 14Kruls geeft nieuwe arrestatie-richtlijnen uitdeel 10a
- 14Het Geallieerde hoofdkwartier maakt Montgomery verantwoordelijk voor de z.g. B-2-hulp: de hulp aan het westen des lands onmiddellijk na de bevrijdingdeel 10b
- 21De bisschoppen van Den Bosch en Breda roepen de katholieken op, trouw te blijven aan hun eigen organisatiesdeel 10a
- eindOprichting van de Communistische Partij Bevrijd Gebieddeel 10a
- 28Mussert zet C. van Geelkerken en mr. M.M. Rost van Tonningen af als plaatsvervangend leiders van de NSBdeel 10b
- eindBegin van de z.g. Liese-Aktiondeel 10b
1945
januari
- 2Bijzondere vergadering van de ministerraad ter bespreking van de positie van het Militair Gezagdeel 10a
- 2De regering verbiedt via Radio Oranje alle medewerking aan de Liese-Aktiondeel 10b
- 6Gerbrandy en de minister van scheepvaart, J.M. de Booy, dringen bij Eisenhower op betere voorbereiding van de B-2-hulp aandeel 10b
- 11Het kabinet aanvaardt dat de koningin de regeling voor het noodparlement niet ondertekentdeel 10a
- 14Begin van de evacuatie van Venlodeel 10a
- 14Koningin Wilhelmina doet een beroep op president Roosevelt en koning George VI om Nederland meer hulp te verlenendeel 10b
- 18Begin van de ontruiming van het concentratiekamp-complex Auschwitz-Birkenaudeel 10b
- ca. 19Vertrouwensman J. van der Gaag arriveert als afgezant van het College van Vertrouwensmannen in het bevrijde Zuidendeel 10b
- 20Begin van de evacuatie van Roermonddeel 10a
- 22De ministers keuren een brief van Gerbrandy goed waarin de koningin wordt gewaarschuwd tegen de vorming van een z.g. koninklijk kabinetdeel 10a
- 23Gerbrandy zet Burger wegens een radiotoespraak uit het kabinet en biedt het ontslag van het kabinet aandeel 10a
- 25Aankomst in Zwitserland van een transport uit Bergen-Belsen dat een duidelijk beeld geeft van de noodtoestand aldaardeel 10b
- 28De eerste Zweedse voedselschepen arriveren in Delfzijldeel 10b
- 31Een door de koningin uitgenodigde delegatie uit het bevrijde Zuiden arriveert in Londendeel 10a
februari
- 5Minister van Kleffens weigert een kabinet te formerendeel 10a
- 8De koningin verleent Gerbrandy opdracht tot formatie van een nieuw kabinetdeel 10a
- 10De arrestatieregeling voor het alsnog te bevrijden gebied wordt vastgestelddeel 10a
- 15Minister van Heuven Goedhart installeert het eerste Tribunaaldeel 10a
- 23Bekendmaking van de samenstelling, voorzover voltooid, van het derde kabinet-Gerbrandydeel 10a
- 24Gerbrandy dringt bij Eisenhowers chef-staf Bedell Smith aan op een apart offensief ter bevrijding van Nederland benoorden de grote rivierendeel 10b
- 27Eerste uitdelingsdag van het Zweedse voedsel in de hongerprovinciesdeel 10b
maart
- 1Roermond en Venlo bevrijddeel 10b
- 3Bombardement van het Bezuidenhoutkwartier in Den Haagdeel 10b
- 7Rauter zwaar gewond bij een overval bij Woeste Hoeve; tweehonderddrie-en-zestig Todeskandidaten worden doodgeschotendeel 10b
- 13Bij Eede (West Zeeuws-Vlaanderen) zet de koningin weer voet op Nederlandse bodemdeel 10a
- 14De Combined Chiefs of Staff geven Eisenhower opdracht tot een apart offensief ter bevrijding van West-Nederlanddeel 10b
- 18J.J.F. Borghouts (‘Peter-Zuid’) arriveert in bezet gebied als Commandant Strijdend Gedeelte van de BSdeel 10b
- 30Begin van de bevrijding van Oost- en Noord-Nederlanddeel 10b
april
- beginDe staf Militair Gezag wordt van Brussel naar Breda verplaatstdeel 10a
- 2In een gesprek met Hirschfeld oppert Seyss-Inquart het denkbeeld van een wapenstilstand die grootscheepse hulpverlening aan de hongerprovincies mogelijk zou makendeel 10b
- 4Mussert vlucht over de Afsluitdijk naar Den Haagdeel 10b
- 6Begin van de muiterij van het Georgische bataljon op Texeldeel 10b
- 9Overleg van de Vertrouwensmannen en leden van Koots staf over Seyss-Inquarts aanboddeel 10b
- 11Buchenwald wordt als eerste niet volledig ontruimde concentratiekamp bevrijd door de Geallieerde legersdeel 10b
- 11De Canadezen trekken bij Gorssel over de IJsseldeel 10b
- 12Montgomery schrapt het aparte offensief ter bevrijding van de hongerprovinciesdeel 10b
- 12Seyss-Inquart spreekt met van der Vlugt en Six als afgevaardigden van het College van Vertrouwensmannen en van kolonel Kootdeel 10b
- 14Bevel van Himmler: ‘Geen gevangene mag levend in handen van de vijand vallen’deel 10b
- 14Aankomst van de Vertrouwensmannen van der Gaag en Neher in het bevrijde Zuidendeel 10b
- 15Gerbrandy bij Churchill voor overleg over Seyss-Inquarts aanboddeel 10b
- 17Inundatie van de Wieringermeerpolderdeel 10b
- 18Het gehele Oosten en Noorden des lands is bevrijd behalve het gebied bij Delfzijl en de Waddeneilandendeel 10b
- 21De illegaliteit stuurt zijn eerste telegram naar Londen waarin wordt geprotesteerd tegen de besprekingen met Seyss-Inquartdeel 10b
- 23De Combined Chiefs of Staff machtigen Eisenhower, een wapenstilstand met Seyss-Inquart te sluitendeel 10b
- 26Afkondiging van het Buitengewoon Mijnbesluit dat o.m. een publiekrechtelijke organisatie voor de mijnen in het vooruitzicht steltdeel 10a
- eindDe Katholieke Staatkundige Vereniging opgericht in het bevrijde Zuidendeel 10a
- 28In Achterveld treffen de Duitser Schwebel en Montgomery’s chef-staf de Guingand een regeling voor een conferentie met Seyss-Inquartdeel 10b
- 29Eerste voedseldroppings in de hongerprovinciesdeel 10b
- 30In Achterveld keurt Seyss-Inquart regelingen goed voor snelle hulpverlening aan de hongerprovinciesdeel 10b
mei
- 2Eerste voedseltransporten naar de hongerprovincies langs de weg, via Rhenendeel 10b
- 2–3Seyss-Inquart vertrekt naar Flensburg voor overleg met Dönitzdeel 10b
- 4Montgomery aanvaardt de capitulatie van de ‘Wehrmacht’ in Noordwest-Europa, Nederland inbegrependeel 10b
- 4‘Mobilisatie’ van de BS in de hongerprovinciesdeel 10b
- 5Generaal Blaskowitz neemt in hotel ‘De Wereld’ te Wageningen het hem door generaal Foulkes voorgelegde capitulatiebevel in ontvangstdeel 10b
- 5Radiotoespraak van koningin Wilhelminadeel 10b
- 5De eerste voedselschepen komen in Rotterdam aandeel 10b
- 6Generaal Blaskowitz ondertekent in de aula van de Landbouwhogeschool te Wageningen het hem de vorige dag voorgelegde capitulatiebeveldeel 10b
- 7Schietpartij op de Dam te Amsterdamdeel 10b
- 7Arrestatie van Mussertdeel 10b
- 8Intocht van de twee divisies van het Ist Canadian Army Corps in Amsterdam, Den Haag en Rotterdamdeel 10b
- 8Generaal Kruls, chef-staf Militair Gezag, arriveert in Den Haagdeel 10b
- 8Eerste zitting van een Tribunaal (Breda)deel 12
- 14Gerbrandy biedt het ontslag van zijn derde kabinet aandeel 12
- 16Opheffing van het College van Vertrouwensmannendeel 10b
- 24Oprichting van de Nederlandse Volksbewegingdeel 12
- 25Koningin Wilhelmina benoemt Schermerhorn en Drees tot kabinetsformateursdeel 12
- 29Oprichting van het Bureau Nationale Veiligheiddeel 12
juni
juli
- 20Installatie van de Nationale Adviescommissiedeel 12
augustus
september
oktober
- 26Afkondiging van het Besluit Politieke Delinquenten-1945: de voorwaardelijke invrijheidstelling wordt mogelijk gemaaktdeel 12
1946
januari
- 23Alle dijken van Walcheren zijn gedichtdeel 12
maart
- 4Einde van de Bijzondere Staat van Beleg en dus van het Militair Gezagdeel 12
mei
juni
- 19Het eerste kabinet-Beel treedt aandeel 12
oktober
- 17Seyss-Inquart wordt in Neurenberg opgehangendeel 12
1947
februari
- 1Radio Nederland in Overgangstijd maakt plaats voor de Nederlandse Radio-Uniedeel 12
juni
- 5In een toespraak voor de Universiteit van Harvard dringt de Amerikaanse Secretary of State Marshall op een grootscheeps Europees Herstelprogramma aandeel 12
1948
juli
- 7Algemene verkiezingen: kleine opschuiving naar rechtsdeel 12
augustus
- 7Het kabinet-Drees/van Schaik treedt aandeel 12
september
- 4Koningin Wilhelmina abdiceert, Juliana wordt koningindeel 12
1949
maart
- 25Rauter wordt geëxecuteerddeel 12
1939
september
- 19Eerste bijeenkomst van de Gapi te ‘Djakarta’deel 11a
december
- eindEerste Indonesisch Volkscongresdeel 11a
1940
mei
juni
september
- 12Een Japanse delegatie arriveert in Batavia voor economische besprekingendeel 9 · deel 11a
- 19In Tokio besluit de Contactraad tot vorming van een ‘Gemeenschappelijke Welvaartssfeer’ die Nederlands-Indië insluitdeel 11a
- 26Japan stuurt troepen naar de noordelijke helft van Frans-Indo-Chinadeel 11a
- 30Van Starkenborgh dringt in een telegram aan de Londense regering op een compromisvrede aandeel 11a
1941
januari
- 11Thamrin overlijdtdeel 11a
april
juni
juli
augustus
- 15De regering besluit zich naast Engeland en de Verenigde Staten te scharen als er oorlog komt in de Pacificdeel 11a
oktober
november
december
- 7Japanners overvallen Amerikaanse Pacific-vloot in Pearl Harbor. De Verenigde Staten in de oorlogdeel 5
- 7–8Japan opent de vijandelijkheden en verklaart de Verenigde Staten en het Britse Rijk de oorlogdeel 9 · deel 11a
- 8Nederland verklaart Japan de oorlogdeel 9
- 8Van Starkenborgh maakt in een radiotoespraak bekend dat Nederland zich met Japan in oorlog bevindtdeel 11a
- 8De internering van alle Japanners wordt gelastdeel 11a
- 9De commissie-Visman sluit haar rapport afdeel 11a
- 9Mobilisatie van de reservisten in de Buitengewestendeel 11a
- 10Ondergang van de ‘Prince of Wales’ en de ‘Repulse’deel 11a
- 12Mobilisatie van de reservisten op Javadeel 11a
- 13Manifest van de Gapi en de Madjelis Rakjat Indonesiadeel 11a
- 17Bezetting van Portugees-Timordeel 11a
1942
januari
- 1Van Mook in functie als luitenant-gouverneur-generaaldeel 11a
- 3De oprichting van Abda-Command wordt bekendgemaaktdeel 11a
- 10Generaal Wavell komt in Batavia aandeel 11a
- 10/11De Japanners landen in de Minahassa en op Tarakandeel 11a
- 15Van Starkenborgh laat in Djokjakarta spreken met delegaties van de Gapi en de Madjelis Rakjat Indonesiadeel 11a
- 18De ‘Van Imhoff’-rampdeel 11a
- 23/24De Japanners landen bij Balikpapan en Kendarideel 11a
- 27De Japanners landen op West-Borneo ter verovering van Pontianakdeel 11a
- 30/31De Japanners landen op Ambondeel 11a
februari
- 3Begin van het Japanse luchtoffensief tegen Javadeel 11a
- 4De Combined Striking Force gebombardeerd op weg naar Straat Makassardeel 11a
- 8/9De Japanners landen op het eiland Singaporedeel 11a
- 9De Japanners landen bij Makassardeel 11a
- 10De Japanners trekken Bandjermasin binnendeel 11a
- 14Japanse luchtlanding bij Palembangdeel 11a
- 15Generaal Percival capituleert; Singapore in Japanse handendeel 5 · deel 11a
- 15De Combined Striking Force gebombardeerd bij Sumatradeel 11a
- 16Wavell adviseert, de twee Australische divisies niet naar Java door te zendendeel 11a
- 18/19De Japanners landen op Bali en op Nederlands-Timordeel 11a
- 19De Japanners bombarderen Darwindeel 11a
- 19/20Zeegevechten bij Balideel 11a
- 19/20De Japanners landen op Portugees-Timordeel 11a
- 21/22Van Starkenborgh verlaat Bataviadeel 11a
- 25Opheffing van Abda-Commanddeel 11a
- 27Slag in de Javazee. Ondergang o.m. van de kruisers ‘De Ruyter’ en ‘Java’deel 5 · deel 9 · deel 11a
- 28Ondergang van de Engelse kruiser ‘Exeter’deel 11a
maart
- 1Ondergang van de Amerikaanse kruiser ‘Houston’ en de Australische kruiser ‘Perth’deel 11a
- 1Vier Japanse landingen op Java’s noordkust. Het vliegveld Kalidjati wordt door de Japanners veroverddeel 11a
- 1De laatste Amerikaanse zware bommenwerpers verlaten Javadeel 11a
- 1Admiraal Helfrich geeft bevel tot evacuatie van de marinedeel 11a
- 2Admiraal Helfrich vertrekt naar Ceylondeel 11a
- 4Van Starkenborgh draagt het opperbevelhebberschap over aan generaal ter Poorten en schout-bij-nacht van Staverendeel 11a
- 5Intocht der Japanners in Bataviadeel 11a
- 6Laatste bijeenkomst van de Volksraad in Bandoengdeel 11a
- 6/7Luitenant-gouverneur-generaal van Mook vertrekt naar Australiëdeel 9 · deel 11a
- 8Algemene capitulatie van het Knildeel 5 · deel 9 · deel 11a
- 9Capitulatie van het restant der 4de ‘divisie’ en van de Groep-Zuiddeel 11a
- 9Capitulatie van de 6de ‘divisie’ op Oost-Javadeel 11a
- 11/12De Japanners landen op Noord-Sumatradeel 11a
- 20Generaal Imamoera verbiedt alle politieke activiteit op Javadeel 11b
- 28Capitulatie van de Knil-troepen op Noord-Sumatradeel 11a
april
- 1Op Java wordt de uitbetaling van salarissen, pensioenen enz. aan Europeanen gestaaktdeel 11b
- 1Staking van Indonesische zeelieden in Australiëdeel 11c
- 7De Nederlands-Indische Commissie voor Australië en Nieuw-Zeeland opgerichtdeel 11c
- 11Op Java wordt voor alle ‘vreemdelingen’ een persoonsbewijs voorgeschrevendeel 11b
- middenOp Java begint de internering van alle Europese vooraanstaandendeel 11b
- 18Tokio gebombardeerd door een klein aantal Amerikaanse bommenwerpersdeel 11b
- 18Generaal MacArthur vestigt zijn staf in Melbournedeel 11b
mei
- 7–8Zeeslag in de Koraalzeedeel 11b
- 13Eerste geheime missie naar Sumatradeel 11c
- 17Op Java gelast generaal Imamoera de internering van alle Nederlandse mannen en vrouwen van zeventien tot zestig jaardeel 11b
- 21Van Mook wordt minister van koloniëndeel 11c
- eindStaking van Indonesische zeelieden in Bombaydeel 11c
juni
juli
augustus
september
- 9Generaal Imamoera kondigt aan dat in Batavia alle Nederlandse vrouwen en kinderen geïnterneerd zullen wordendeel 11b
- 14Eerste geheime missie naar Javadeel 11c
- middenDe afvoer van de Geallieerde krijgsgevangenen van Java begintdeel 11b
- eindBegin van de ontsnapping van Java van H.J. de Haas c.s.deel 11b
oktober
november
- 30Op Java wordt het gebruik in het publiek van het Nederlands en het Engels verbodendeel 11b
december
- 6Koningin Wilhelmina houdt de ‘7 december-toespraak’deel 11c
- 7Laatste uitzending in het Nederlands van de omroep op Javadeel 11b
- middenVan Timor worden de guerrillatroepen teruggetrokkendeel 11c
- middenHet 18th squadron van de Militaire Luchtvaart wordt naar het gebied van Darwin verplaatstdeel 11c
- 28Gouverneur-generaal van Starkenborgh, generaal ter Poorten e.a. worden van Java afgevoerddeel 11b
1943
februari
- 15Soekarno uit in een artikel bedekte kritiek op Japandeel 11b
april
mei
- 3De Japanse minister van Groot-Oost-Aziatische Zaken, Aoki, komt in Djakarta aandeel 11b
juni
juli
augustus
oktober
- In Camp Lejeune (North Carolina) begint de vorming van het kernkader voor de mariniersbrigadedeel 11c
- 1De Philippijnen worden ‘onafhankelijk’deel 11b
- 3Oprichting van de Petadeel 11b
- middenDe aanleg van de Birma-spoorweg is voltooiddeel 11b
- 16Eerste bijeenkomst van de Centrale Adviesraad voor Javadeel 11b
november
1944
januari
februari
- 18Opstand te Tasikmalaja (West-Java)deel 11b
april
juni
- 15De Amerikanen landen op de Marianendeel 11b
juli
augustus
- 24Geallieerde aanval op Padangdeel 11c
september
- 7In Tokio verklaart Koiso dat ‘Oost-Indië’ ‘onafhankelijk’ zal wordendeel 11b
- 14Dr. H.J. van Mook benoemd tot tijdelijk luitenant-gouverneur-generaal van Nederlands-Indiëdeel 9 · deel 11c
- 14Oprichting op Java van de Barisan Pelopordeel 11b
- 15De Amerikanen landen op Morotaideel 11c
- 18Ondergang van de ‘Joenio Maroe’deel 11b
- 25De Australische regering gaat ‘in beginsel’ accoord met het opvangen van ca. dertigduizend Nederlandse militairen na de bevrijding van Nederlanddeel 11c
- 26Van Mook en admiraal C.E.L. Helfrich dringen in Washington op een snelle bevrijding van Java aandeel 9 · deel 11c
oktober
november
- 8Fel anti-Westerse demonstratie te Djakartadeel 11b
1945
januari
februari
maart
- 9Het centrum van Tokio wordt bij een Amerikaans bombardement verwoestdeel 11b
april
mei
juli
- 1De Australiërs landen te Balikpapandeel 11b
- 2De Australiërs landen in Balikpapandeel 11c
- 6Bijeenkomst te Djakarta ter oprichting van de Gerakan Rakjat Baroe; de vertegenwoordigers der jongeren lopen wegdeel 11b
- 12De Australische regering trekt haar toezegging met betrekking tot het opvangen van Nederlandse troepen indeel 11c
- 16Geslaagde proef-explosie van een atoomwapendeel 11b
- 16In Djakarta sluit de Commissie tot Onderzoek van de ‘Onafhankelijkheid’ haar werkzaamheden afdeel 11b
- 18De Nederlandse regering vraagt (vergeefs) toegang tot de Conferentie van Potsdamdeel 11c
- 26Verklaring van Potsdamdeel 11b
augustus
- 3In Djakarta wordt Soekarno tot leider gekozen van de Gerakan Rakjat Baroedeel 11b
- 6Hirosjima wordt door de eerste atoombom getroffendeel 11b
- 7Bekendmaking dat midden augustus op Java een Commissie ter Voorbereiding van de ‘Onafhankelijkheid’ opgericht zal wordendeel 11b
- 9De Sowjet-Unie zet een offensief tegen Japan indeel 11b
- 9Nagasaki wordt door de tweede atoombom getroffendeel 11b
- 11Soekarno, Hatta en dr. Radjiman worden in Dalat door veldmaarschalk Teraoetsji ontvangendeel 11b
- 12Van Mook ‘verwacht geen te grote moeilijkheden op Java’deel 11c
- 14De Japanse regering besluit te capitulerendeel 11b
- 15Keizer Hirohito maakt Japans capitulatie bekenddeel 11b
- 15Mountbattens gezagsgebied wordt tot heel Nederlands-Indië uitgebreiddeel 11b · deel 11c
- 16Soekarno en Hatta worden uit Djakarta ontvoerd naar Rengasdenklokdeel 11b
- 17Soekarno en Hatta roepen te Djakarta de Republiek Indonesië uitdeel 11b · deel 11c · deel 12
- 17De Nederlandse regering aanvaardt de verlegging van de zonegrensdeel 11c
- 18Soekarno en Hatta als president, resp. vice-president gekozendeel 11b
- 21Het Japanse Zestiende Leger op Java besluit, de Republiek tersluiks zoveel mogelijk steun te verlenendeel 11c
- 22De Raad voor Oorlogvoering van het kabinet-Schermerhorn plaatst Helfrich onder van Mookdeel 11c
- 23Eerste radiotoespraak van Soekarno als president van de Republiekdeel 11b
september
- 4Vorming van het eerste kabinet van de Republiek Indonesiëdeel 11b
- 4Van Mook en van der Plas overleggen op Ceylon met Mountbattendeel 11c
- 6Minister Logemann spreekt in Lydda met van Starkenborghdeel 11c
- 12Begin van de dienstweigering, in Australië, van Indonesische Knil-militairendeel 11c
- 15De Britse kruiser ‘Cumberland’ onder Rear-Admiral Patterson arriveert voor Bataviadeel 11c
- 19Grote Indonesische betoging op het Ikada-plein te Djakartadeel 11c
- 24Begin van de boycot, in Australië, van Nederlandse schependeel 11c
- 27–28Van der Plas in Singapore bij Mountbattendeel 11c
- 28De eerste Britse troepen arriveren in Bataviadeel 11c
- 29Generaal Christison legt in Singapore een voor de Republiek zeer gunstige persverklaring afdeel 11c
- 30Het kabinet-Schermerhorn stelt een ‘verklaring van zelfverzekerdheid’ opdeel 11c
oktober
- 1Helfrich arriveert in Bataviadeel 11c
- 1In Soerabaja valt een grote hoeveelheid Japanse wapens in handen van Indonesische strijdgroependeel 11c
- 2Van Mook arriveert in Bataviadeel 11c
- 3In Medan treedt een Republikeins gouverneur van Sumatra in functiedeel 11c
- 10Mountbatten dringt er bij van Mook op aan om met Soekarno te sprekendeel 12
- 11Van Starkenborgh vraagt ontslag als gouverneur-generaaldeel 11c
- 16Logemann spreekt in de Tijdelijke Tweede Kamer – begin van het eerste grote parlementaire debat over Indiëdeel 11c
- 31Van Mook spreekt met een delegatie van de Republiek Indonesië waarvan Soekarno deel uitmaaktdeel 12
november
- 17Het kabinet-Schermerhorn besluit tot grootscheepse troepenzendingen naar Indiëdeel 12
1946
februari
- 10Het kabinet-Schermerhorn erkent, zij het onder voorbehoud, Indonesië’s recht op zelfbeschikkingdeel 12
april
- 14Begin van de (mislukte) Hoge Veluwe-conferentie met een delegatie van de Republiek Indonesiëdeel 12
juli
- 16De Malino-conferentie wordt geopenddeel 12
september
- 24Grote stakingen, hoofdzakelijk in Amsterdam, tegen de troepenverschepingen naar Indiëdeel 12
november
- 13De concept-Linggadjati-overeenkomst wordt ondertekenddeel 12
1947
maart
- 25De Linggadjati-overeenkomst wordt ondertekenddeel 12
juli
- 21De Eerste Politionele Actie wordt ingezetdeel 12
augustus
- 24De Veiligheidsraad stelt met het oog op het Nederlands-Indonesische conflict met algemene stemmen o.m. een Commissie van Goede Diensten indeel 12
1948
januari
- 17De ‘Renville’-overeenkomst wordt ondertekenddeel 12
juli
- 15De ‘Bijeenkomst Federaal Overleg’ stelt zich op een conferentie te Bandoeng onafhankelijk opdeel 12
september
- 18Begin van de Madioen-opstand van de Partai Komunis Indonesiadeel 12
november
- 4Van Mook verlaat Batavia; zijn plaats wordt ingenomen door Beel als Hoge Vertegenwoordiger van de Kroondeel 12
december
- 19De Tweede Politionele Actie wordt ingezet – Djokjakarta bezetdeel 12
1949
januari
- 28De Veiligheidsraad besluit tot het instellen van de United Nations Commission for Indonesia en eist dat de Republikeinse regering naar Djokjakarta mag terugkerendeel 12
maart
- 1Republikeinse troepen bezetten een tijdlang het centrum van Djokjakartadeel 12
mei
juli
- 7Soekarno en Hatta keren in Djokjakarta terugdeel 12
augustus
- 23Begin van de Rondetafelconferentie in Den Haagdeel 12
1939
september
- 1Duitsland valt Polen aan; begin van de Tweede Wereldoorlogdeel 2
1940
juli
september
oktober
1941
april
mei
juni
- 22Duitsland valt de Sowjet-Unie aandeel 11a
augustus
- 12‘Atlantisch Handvest’ gepubliceerddeel 5
oktober
- 3Hitler spreekt in Berlijn: ‘De Sowjet-Unie is verslagen!’deel 5
november
- 18Brits offensief in Noord-Afrika ingezetdeel 5
1942
mei
- 30Duizend Britse bommenwerpers teisteren Keulendeel 5
juni
juli
- 25De Amerikaanse en Engelse oorlogsleiders besluiten in Frans Noord-Afrika te landendeel 5
augustus
september
- 13De Duitsers zetten hun grote aanval op Stalingrad indeel 6
oktober
- 23De Engelsen vallen aan bij El Alameindeel 6
november
- 2Rommel begint bij El Alamein terug te trekkendeel 6
- 8Landing van de Amerikanen en Engelsen in Marokko en Algeriëdeel 6
- 9De Duitsers landen op het vliegveld van Tunisdeel 6
- 11Hitler bezet Vichy-Frankrijkdeel 6 · deel 9
- 19Begin van het Russische offensief tegen het Duitse Zesde Leger bij Stalingraddeel 6
december
- 12Begin van het Duitse tegen-offensief om het Zesde Leger te ontzettendeel 6
1943
januari
- 26Bekendmaking van de resultaten van de conferentie van Casablanca – ‘onvoorwaardelijke overgave’ wordt geëistdeel 6
mei
- 17Aanval van de Engelse luchtmacht op de Möhne- en Ederdammendeel 7
juli
1944
januari
maart
- 26De Russen dringen Roemenië binnendeel 7
mei
- 9De Russen bevrijden Sebastopoldeel 7
juni
juli
augustus
september
oktober
november
- 28Het eerste Geallieerde convooi bereikt de haven van Antwerpendeel 10a
1945
januari
- 12Inzet van het grote offensief van het Rode Leger in de richting van de Oderdeel 10b
februari
maart
april
Samengesteld uit de datumlijsten in Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog van L. de Jong (CC BY 3.0 NL, NIOD).