Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog

Deel 7Mei ’43 – juni ’44

dr. L. (Loe) de Jong

Nederland verarmde, de terreur verscherpte – en juist toen werd het land ‘weerbaarder, recalcitranter’. Dit deel beschrijft het jaar waarin honderdduizenden onderdoken en de illegaliteit uitgroeide tot een macht van betekenis.

Oorspronkelijke uitgave: 1976
Periode: mei 1943 – juni 1944
Omvang: 1.442 pagina’s
Formaat: epub 3.0

Verschijnt 15 oktober 2026

Dan verkrijgbaar bij Apple Books, Kobo, bol en Amazon Kindle.

€ 5,99

Over dit deel

Het jaar tussen de April-Meistakingen en D-Day: massale onderduik, arbeidsinzet, en een illegaliteit die zich landelijk organiseert.

Dit deel opent met een breed panorama van het economische leven onder de bezetting – inclusief het beladen vraagstuk van de economische collaboratie – en de afsluiting van de Jodenvervolging, met De Jongs visie op de Joodse Raad en de vraag: wat wist men van Auschwitz en Sobibor? Daarna volgt het offensief van Rauter, de hoogste SS- en politiechef in Nederland: radiovordering, artsencrisis, jacht op studenten en onderduikers. De effectieve sabotage van de Tweede Distributiestamkaart – Rauters wapen om onderduikers uit te hongeren – werd hét bewijs dat Nederland zich niet langer liet regisseren. Intussen groeide de georganiseerde hulp: de landelijke onderduikorganisatie LO en haar knokploegen, het Nationaal Steunfonds – de ‘bankier’ van het verzet – en de persoonsbewijzencentrale van Gerrit van der Veen.

In dit deel onder meer

Verarmend Nederland: vorderingen, distributie, zwarte markt
De laatste fase van de deportaties; wat wist men van Auschwitz?
De Weinreb-affaire en de Joodse onderduik
Rauters offensief: radio’s, artsen, studenten, arbeidsinzet
De slag om de Tweede Distributiestamkaart
LO/LKP, Nationaal Steunfonds en de dood van Gerrit van der Veen
De ‘Silbertanne’-moorden; NSB en SS in verval
Aan de vooravond van D-Day: Festung Europa en de kustverdediging

Pagina’s

Inhoud

Volledige inhoudsopgave18 onderdelen

Hoofdstuk 1 – Verarmend Nederland
- Duits offensief
- Nederlands defensief
- Vorderingen
- Vervoer
- Steenkolen
- Industrie
- Bouwsector
- Collaboratie
- Agrarische sector
- Visserij
- Distributie van levensmiddelen
- Prijsbeheersing
- Vermogens / Inkomens
- De zwarte markt
- De Duitse zwarte aankopen
- ‘Zwevende koopkracht’ / Financiële plundering
- Criminaliteit
- Volksgezondheid
- Terugblik
Hoofdstuk 2 – Jodendeportaties, derde fase
- Sterilisatie der gemengd-gehuwden
- De laatste grote razzia’s
- Wat wist men van Auschwitz en Sobibor?
- Terugblik op de deportaties
Hoofdstuk 3 – Slot der Jodenvervolging
- De legale rest
- Vermogensliquidatie
- Antisemitisme
- De jacht op de Joodse onderduikers
- Weinreb
- De Joodse onderduik
Hoofdstuk 4 – ‘Vóór de herfstbladeren vallen’
Hoofdstuk 5 – Rauters offensief
- De dood van Generalkommissar Schmidt
- Harster wordt overgeplaatst
- Confiscatie der radio’s
- Artsencrisis
- Studenten / Hoger onderwijs
- Werken in Duitsland
- Arbeidsinzet
- Jacht op onderduikers
- De Tweede Distributiestamkaart
- Een ander Nederland
Hoofdstuk 6 – Hulp aan onderduikers
- Distributiebescheiden
- Persoonsbewijzen en andere identiteitspapieren
- De PBC / De dood van Gerrit van der Veen
- Diverse verzorgingsgroepen
- De LO/LKP
- ‘Kleykamp’ gebombardeerd
- Financiële hulp
- ‘Zeemanspot’ / Nationaal Steunfonds
Hoofdstuk 7 – Ander illegaal werk
- Illegale pers
- Illegale bellettrie
- Nationaal Comité van Verzet
- Spionage
- Zwitserse Weg
- ‘Pilotenhulp’
- CS-6
- Illegale CPN
- Raad van Verzet
- Zelfbescherming
- Terugblik
Hoofdstuk 8 – De illegalen
- Verzet en illegaliteit
- Illegale werkers
- Techniek
- Spanningen
- Voortrekkers
Hoofdstuk 9 – Coördinatie der illegaliteit?
- Vaderlands Comité
- De OD
- Conflicten
- Val van het Nazi-regime?
- Bosch van Rosenthals coördinatie-poging
- ‘De Kern’
- Van Heuven Goedhart vertrekt
- Prof. Rutgers vertrekt
- De regering grijpt in
Hoofdstuk 10 – NSB en SS
- Demoralisatie
- Musserts worsteling
- Landstorm Nederland
- Nederlandse Landwacht
- ‘Silbertanne’-moorden
Hoofdstuk 11 – Naar D-Day
- Oorlogsverloop
- Festung Europa
- Kustverdediging
- Inundaties / Evacuaties
- ‘Spitten voor de Moffen’
- Razzia op Zigeuners
- Ausnahmezustand
- Publieke opinie
- ‘Overlord’
Bijlage – Datumlijst van de belangrijkste gebeurtenissen
Lijst van kaarten
Lijst van afkortingen, gebruikt in de noten
Noten
Register
Errata
Overzicht van de volledige serie

Leesfragment

Lees het eerste hoofdstuk

HOOFDSTUK 1 – Verarmend Nederland

Begin te lezen

Technische gegevens

Bestandsformaat: epub 3.0
Bestandsgrootte: 3,3 MB
Omvang: 1.442 pagina’s in de papieren editie
Woorden: ongeveer 568.000
Kaarten: 8
Editie: wetenschappelijke editie, inclusief register en noten
Taal: Nederlands
Kopieerbeveiliging: geen
Uitgave: ’s-Gravenhage: Martinus Nijhoff, 1976

Bestellen