Deel 4
Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog
Deel 5Maart ’41 – juli ’42
dr. L. (Loe) de Jong
In 1941 verscherpte de bezetter zijn koers: nog maar één toegelaten partij, gelijkgeschakelde pers en radio, nazificatie van onderwijs en beroepsleven. Dit deel laat zien hoe dat offensief grotendeels stukliep op de Nederlandse samenleving.
- Oorspronkelijke uitgave
- 1974
- Periode
- maart 1941 – juli 1942
- Omvang
- 1.171 pagina’s
- Formaat
- epub 3.0
Verschijnt 15 oktober 2026
Dan verkrijgbaar bij Apple Books, Kobo, bol en Amazon Kindle.
€ 4,99
Over dit deel
De zestien maanden waarin de bezetter de Nederlandse samenleving probeerde om te vormen – en waarin tegelijk de isolering van de Joodse Nederlanders werd voltooid.
Seyss-Inquart moest het Nederlandse volk winnen voor het nationaal-socialisme. De Februaristaking had zijn falen onderstreept, maar hij zette door: arbeiders, boeren, artsen en kunstenaars moesten in nationaal-socialistische organisaties worden ondergebracht, het onderwijs moest ‘hervormd’, de NSB werd de enige toegelaten partij. De Jong beschrijft hoe dit offensief goeddeels werd afgeslagen – door de kerken, de artsen, de illegaliteit – en hoe tegelijk de systematische isolering en beroving van de Joodse Nederlanders vorderde. Tegen de achtergrond van het kantelende oorlogsverloop: Hitlers aanval op de Sovjet-Unie en Pearl Harbor.
In dit deel onder meer
- ‘Vrij baan voor de NSB’: de enig toegelaten partij
- Gelijkschakeling: pers, radio, onderwijs, Kultuurkamer, vakbeweging
- De invoering van het persoonsbewijs en de rol van de politie
- Naar het getto: registratie, isolering en beroving van de Joden
- De kerken in verzet; Titus Brandsma
- De illegaliteit: pilotenhulp, illegale pers, de OD, Het Parool
- Contact met Londen: Engelandvaarders, geheime agenten en het begin van het Englandspiel
- Naar de Endlösung: de Jodenster en de laatste voorbereidingen
Pagina’s
Inhoud
Volledige inhoudsopgave21 onderdelen
- Hoofdstuk 1 – Lente ’41
- Oorlogsverloop en -perspectief
- Publieke opinie
- Het Duitse spel
- Nationaal Front
- Nederlandse Unie
- Straatterreur
- Mussert
- Fall Barbarossa
- Hoofdstuk 2 – Na de 22ste juni
- Eerste reacties
- ‘Nederlanders, blikt naar het oosten!’
- Opheffing der politieke partijen
- Publieke opinie
- De Sowjet-Unie houdt stand
- Hoofdstuk 3 – Vrij baan voor de NSB!
- NSB contra NSNAP
- Seyss-Inquart bij Hitler
- De NSB ‘enig toegelaten partij’
- Nationaal Front
- Nederlandse Unie
- Twee eedsafleggingen
- Opnieuw: de gehate minderheid
- Hoofdstuk 4 – Gelijkschakeling
- Verduitsing
- Bestuursapparaat
- Goedewaagen en zijn departement
- Kultuurkamer en Kultuurraad
- Pers
- Radio
- Van Dam en het onderwijs
- Bijzonder onderwijs: het eerste treffen
- Vakcentrales
- Het katholiek réveil
- CNV
- Organisaties van werkgevers
- Naar het Nederlands Arbeidsfront
- Landbouw-organisaties
- Verenigingswezen
- Organisaties op het gebied van de volksgezondheid
- Balans
- Hoofdstuk 5 – Verscherpte controle
- Het persoonsbewijs
- De politie
- Terugblik
- Hoofdstuk 6 – Naar het ghetto
- Joodse Coördinatie-Commissie en Joodse Raad
- Registratie der Joden
- Isolering
- Visser contra Cohen
- Roof
- Overzicht
- Hoofdstuk 7 – Amerika komt in de oorlog
- Engeland nog steeds in het defensief
- Roosevelts Victory-Program
- Pearl Harbor
- Indië veroverd
- Arbeidsinzet
- Hoofdstuk 8 – Van kerken en kunstenaars
- Hitler: ‘voorlopig geen kerkstrijd!’
- Hervormden / Gereformeerden
- Convent der Kerken
- Bijzonder onderwijs: het tweede treffen
- Episcopaat
- Titus Brandsma
- De kunstenaars en de Kultuurkamer
- Hoofdstuk 9 – De illegaliteit
- ‘Pilotenhulp’
- Sabotage
- De proclamatie van Schrieke, Hirschfeld en Frederiks
- Illegale pers
- De illegale CPN
- De OD
- Vorrink / Het Parool
- Het Grootburgercomité
- Hoofdstuk 10 – Contact met Londen
- Engelandvaart
- De ‘Zweedse Weg’ begint
- Londen contra Abwehr en Sicherheitspolizei
- Spionagegroepen
- Geheime agenten
- Een weg via het strand
- Begin van het Englandspiel
- Weer: via het strand
- Nieuwe arrestaties
- Nabeschouwing
- Hoofdstuk 11 – Een ‘Tweede Front’?
- Plan for Holland
- Duitse maatregelen
- Publieke opinie
- Hoofdstuk 12 – Naar de Endlösung
- Legale emigratie
- Competentie-conflicten in bezet Nederland
- Verantwoordelijkheden
- De Jodenkartotheek van de Zentralstelle
- ‘Emigratie’ der Duitse Joden?
- De Joodse werkkampen
- Gedwongen verhuizingen
- Invoering der Neurenberger wetten
- Reacties in niet-Joodse kringen
- De Jodenster
- Laatste voorbereidingen
- Bijlage 1 – Datumlijst van de belangrijkste gebeurtenissen
- Bijlage 2 – Overzicht van de SS-rangen
- Bijlage 3 – De geheime agenten, juni 1941–juni 1942
- Lijst van kaarten
- Lijst van afkortingen, gebruikt in de noten
- Noten
- Register
- Errata
- Overzicht van de volledige serie
Leesfragment
Lees het eerste hoofdstuk
HOOFDSTUK 1 – Lente ’41
Technische gegevens
- Bestandsformaat
- epub 3.0
- Bestandsgrootte
- 3,9 MB
- Omvang
- 1.171 pagina’s in de papieren editie
- Woorden
- ongeveer 455.000
- Kaarten
- 11
- Editie
- wetenschappelijke editie, inclusief register en noten
- Taal
- Nederlands
- Kopieerbeveiliging
- geen
- Uitgave
- ’s-Gravenhage: Martinus Nijhoff, 1974
Verschijnt 15 oktober 2026
Dan verkrijgbaar bij Apple Books, Kobo, bol en Amazon Kindle.
€ 4,99
